About this glossary
| Dutch | English | Notes |
|---|---|---|
Source | https://thesauruszorgenwelzijn.multites.net/ (retrieved 2025-05-11) | |
Term | psychische problemen | |
Definition | verzamelnaam voor psychosociale problemen en psychische stoornissen | |
Specifieker begrip | psychische stoornissen | |
Zie ook | geestelijke gezondheidszorg | |
Term | meergeneratiewoningen | |
Definition | geschakelde, zelfstandige wooneenheden met inpandige verbinding voor ouderen of mensen met een beperking en hun familie waarbij de familie mantelzorg verleent | |
Ook wel | generatiewoningen | |
Opmerking | niet verwarren met mantelzorgwoningen | |
Zie ook | co-wonen | |
Term | nultredenwoningen | |
Definition | woningen die zonder trappen van buitenaf bereikbaar zijn en waarbij de primaire ruimtes (de keuken, het sanitair, de woonkamer en minimaal één slaapkamer) zich op dezelfde woonlaag bevinden; drempels in de woning zijn laag of ontbreken | |
Term | ouderinitiatieven | |
Definition | projecten waarbij ouders een kleinschalige woonvorm opzetten voor hun gehandicapte kinderen en de gewenste begeleiding inkopen met een persoonsgebonden budget (pgb) | |
Ook wel | wooninitiatieven | |
Opmerking | voor initiatieven van mensen met een handicap zelf (en niet hun ouders) zie cliëntinitiatieven | |
Zie ook | cliëntinitiatieven | |
Term | kortdurende opvang | |
Definition | tijdelijke opvang van kinderen of volwassenen met een zorgbehoefte vanwege bijvoorbeeld een beperking, autismespectrumstoornis, ADHD of dementie in onder meer kortverblijftehuizen, logeerhuizen of pleeggezinnen ter ontlasting van de mantelzorg, tijdens vakantie of ziekte van mantelzorgers, in crisissituaties of ter overbrugging tot een uithuisplaatsing | |
Algemener begrip | kortdurende zorg | |
Ook wel | tijdelijke opvang | |
Opmerking | voor tijdelijke opvang van mensen met een zorgbehoefte in een verzorgings- of verpleeghuis zie kortdurende opname | |
Specifieker begrip | deeltijdpleegzorg | |
Term | zorg op afroep | |
Definition | onplanbare zorg op indicatie waarbij de zorgvrager van tevoren bij de zorgaanbieder bekend is en dicht bij bijvoorbeeld een zorgsteunpunt of dienstencentrum woont van waaruit de zorg geboden wordt | |
Algemener begrip | geïndiceerde zorg | |
Zie ook | zorgwoningen | |
Term | ouderenadvisering | |
Definition | het bijstaan van ouderen die moeite hebben of krijgen met het voortzetten van een zelfstandige bestaanswijze, door middel van informatieverstrekking, advisering, bemiddeling en begeleiding op het terrein van wonen, zorg, welzijn en financiën | |
Algemener begrip | cliëntondersteuning | |
Ook wel | seniorenvoorlichting | |
Zie ook | ouderenadviseurs | |
Term | voorlichting | |
Definition | gevraagd en ongevraagd informatie verschaffen om gedrag te veranderen | |
Specifieker begrip | VETC | |
Term | intermediairs | |
Definition | adviseurs die informatie, voorlichting en advies geven en bemiddelen bij instanties | |
Specifieker begrip | casemanagers dementie | |
Term | kwaliteit van leven | |
Definition | de door mensen zelf ervaren kwaliteit van hun leven die wordt bepaald door fysieke, psychische en sociale factoren, zoals door persoonlijke kenmerken, de kwaliteit van relaties, geestelijk evenwicht, de vervulling van levensdoelen, de mate van aanpassing aan de ontstane situatie in geval van ziekte, beperking of ouderdom, en maatschappelijke participatie; primair is kwaliteit van leven een subjectief begrip, maar het bevat ook objectieve aspecten | |
Ook wel | kwaliteit van bestaan | |
Term | thuiszorgwinkels | |
Definition | winkels van thuiszorginstellingen waar mensen hulpmiddelen en verpleegartikelen kunnen lenen, huren of kopen | |
Zie ook | hulpmiddelenzorg | |
Term | zorginstellingen | |
Definition | ieder organisatorisch verband waar minimaal twee personen namens de organisatie zorg verlenen die wordt gefinancierd vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw) of de Wet langdurige zorg (Wlz) | |
Algemener begrip | zorg | |
Zie ook | Wmcz | |
Term | zorgverlening | |
Definition | het geven van zorg en/of de levering van voorzieningen, en alles wat met het proces van zorgverlening te maken heeft | |
Specifieker begrip | wachttijden | |
Zie ook | vraagsturing | |
Term | psychogeriatrische zorg | |
Definition | zorg die verleend wordt aan ouderen met psychische stoornissen die verband houden met ouderdom (bijvoorbeeld dementie) | |
Algemener begrip | ggz voor ouderen | |
Specifieker begrip | dementiezorg | |
Zie ook | ouderenpsychiatrie | |
Term | beroerte | |
Definition | bloeding in de hersenen (hersenbloeding) of verstopping van een bloedvat in de hersenen door een bloedprop (herseninfarct), waardoor een deel van de hersenen geen of te weinig zuurstofrijk bloed krijgt, waardoor hersenbeschadiging optreedt, met vaak (tijdelijke) verlammingen en/of afasie (taalstoornis) als gevolg; de medische term hiervoor is cerebrovasculair incident (CVA) | |
Algemener begrip | niet-aangeboren hersenletsel | |
Ook wel | CVA | |
Term | zorgafhankelijkheid | |
Definition | mate waarin iemand van zorg afhankelijk is om (zelfstandig) te kunnen functioneren | |
Zie ook | langdurige zorg | |
Term | zelfstandigheid | |
Definition | het in staat zijn om zelf, door eigen kracht, iets te kunnen doen | |
Specifieker begrip | burgerkracht | |
Zie ook | empowerment | |
Term | levensverhalen | |
Definition | persoonlijke verhalen en herinneringen van iemand aan gebeurtenissen en periodes uit zijn leven; in onder meer de ouderenzorg en welzijnswerk wordt het vertellen van, luisteren naar en/of vastleggen van levensverhalen ingezet als methodiek om mensen greep te geven op hun eigen identiteit en betekenis te geven aan hun persoonlijke ervaringen | |
Zie ook | belevingsgerichte zorg | |
Term | zorgboerderijen | |
Definition | boerderijen die dagbesteding, werkprojecten en/of wonen bieden aan (ex-)psychiatrische patiënten, ex-gedetineerden, verslaafden, mensen met een verstandelijke beperking, ouderen, moeilijk opvoedbare jongeren enz. | |
Algemener begrip | dagopvang | |
Term | hersenletselteams | |
Definition | multidisciplinaire teams voor verwijzing en advies aan hersenletselpatiënten, hun familie en hulpverleners | |
Term | hospices | |
Definition | kleinschalige, veelal particuliere voorzieningen voor terminale patiënten met een levensverwachting van maximaal ongeveer drie maanden waar geïntegreerde medische zorg, psychosociale zorg en geestelijke verzorging wordt geboden door een professioneel team, aangevuld met vrijwilligers; ook sterfhuizen of high-care hospices genoemd | |
Algemener begrip | hospicevoorzieningen | |
Zie ook | stervensbegeleiding | |
Term | zorghotels | |
Definition | hotels, soms verbonden aan een ziekenhuis of woon-zorgcentrum, waar mensen tijdelijk kunnen verblijven met zorg en begeleiding als overbrugging tot terugkeer naar huis na een ziekenhuisopname, tot opname in een verpleeg- of verzorgingshuis of ter ontlasting van hun mantelzorger(s) | |
Algemener begrip | logeeropvang | |
Zie ook | eerstelijnsverblijf | |
Term | hulpmiddelenzorg | |
Definition | verstrekking van hulpmiddelen aan mensen die daar behoefte aan hebben; onder meer via thuiszorgwinkels en apotheken gefinancierd door zorgverzekeraars vanuit de Zvw of Wlz, via gemeenten vanuit de Wmo 2015 of Participatiewet en via UWV vanuit de WIA | |
Algemener begrip | zorgfuncties | |
Zie ook | hulpmiddelen | |
Term | zorgvisies | |
Definition |
| |
Specifieker begrip | inclusie | |
Zie ook | vraagsturing | |
Term | wonen zorg welzijn | |
Definition | geïntegreerde benadering door samenwerking en coördinatie van activiteiten van woningcorporaties, welzijnsinstellingen en zorgaanbieders die leidt tot een betere afstemming van vraag en aanbod | |
Ook wel | welzijn, wonen en zorg | |
Specifieker begrip | integrale teams | |
Zie ook | maatschappelijke ondersteuning | |
Term | indicatie | |
Definition | vastgestelde mate en aard van iemands zorgbehoefte | |
Algemener begrip | zorgbehoefte | |
Zie ook | indicatiestelling | |
Term | zorgzwaarte | |
Definition | hoeveelheid zorg die nodig is voor een cliënt; ook gebruikt als maat om inzet van middelen en personeel in verschillende zorgsectoren te berekenen | |
Algemener begrip | zorgverlening | |
Specifieker begrip | klassen | |
Zie ook | indicatiestelling | |
Term | zorgvernieuwing | |
Definition | door bestaande organisaties bewust gekozen verandering in het aanbod van zorg om de kwaliteit en/of de efficiëntie van de zorgverlening te verbeteren | |
Ook wel | zorginnovatie | |
Zie ook | zorgvisies | |
Term | integrale teams | |
Definition | multidisciplinaire teams, bestaande uit beroepskrachten zoals verzorgenden, woonbegeleiders, klusjesmensen, welzijnswerkers en eventueel vrijwilligers, die in een buurt, wijk of kleine gemeente woon-, zorg- en welzijnsdiensten leveren voor mensen met een niet-specialistische hulpvraag uit het dagelijks leven; de teams zijn verantwoordelijk voor de planning, uitvoering en coördinatie van de activiteiten | |
Algemener begrip | wijkteams | |
Zie ook | woon-zorgzones | |
Term | interculturalisatie | |
Definition | het proces van intercultureel worden; bijvoorbeeld het proces dat nodig is om een arbeidsorganisatie van monocultureel naar multicultureel te ontwikkelen | |
Zie ook | intercultureel werken | |
Term | interculturele zorg | |
Definition | zorg die vanuit het oogpunt van toegankelijkheid en kwaliteit is afgestemd op zowel zorgvragers met een Nederlandse achtergrond als zorgvragers met een migratieachtergrond | |
Algemener begrip | zorg | |
Zie ook | interculturalisatie | |
Term | VETC | |
Definition | voorlichting in eigen taal en cultuur; voorlichting in de eigen taal aan mensen met een migratieachtergrond over onder meer gezondheid, gezondheidszorg en opvoeding, gegeven door veelal consulenten met een migratieachtergrond die daarmee taal- en cultuurverschillen overbruggen | |
Algemener begrip | interculturele hulpverlening | |
Zie ook | VETC'ers | |
Term | intervalopname | |
Definition | geplande, regelmatig terugkerende tijdelijke opname in een verpleeg- of verzorgingshuis van mensen met een zorgbehoefte ter ontlasting van de mantelzorg | |
Algemener begrip | intervalzorg | |
Term | intervalzorg | |
Definition | geplande, regelmatig terugkerende tijdelijke zorg voor de zorgvrager ter ontlasting van de mantelzorg | |
Algemener begrip | respijtzorg | |
Specifieker begrip | intervalopname | |
Term | kortdurende opname | |
Definition | tijdelijke opname van mensen met een zorgbehoefte in een verzorgings- of verpleeghuis gedurende maximaal zes weken bij een toegenomen zorgbehoefte, ter ontlasting van de mantelzorg, bij ziekte van de mantelzorger en/of na een ziekenhuisopname | |
Algemener begrip | kortdurende zorg | |
Ook wel | tijdelijke opname | |
Opmerking | voor tijdelijke opvang van mensen met een verstandelijke beperking in kortverblijftehuizen of logeerhuizen zie kortdurende opvang | |
Specifieker begrip | eerstelijnsverblijf | |
Term | kortverblijftehuizen | |
Definition | KVT's; voorzieningen voor tijdelijke opvang van mensen van alle leeftijden met een verstandelijke beperking, waar ze gemiddeld drie maanden verblijven tijdens vakantie, ziekte van ouders/verzorgers, wegens een crisissituatie in het gezin of wegens de noodzaak tot uithuisplaatsing als er nog geen plaats elders beschikbaar is | |
Algemener begrip | kortdurende opvang | |
Term | revalidatiecentra | |
Definition | ziekenhuizen voor lichamelijke en psychische revalidatie, die de behandelingen zowel klinisch als poliklinisch aanbieden | |
Algemener begrip | revalidatie | |
Term | KOPP-KOV | |
Definition | kinderen van ouders met psychische problemen en kinderen van ouders met een verslaving | |
Algemener begrip | jonge mantelzorgers | |
Term | geestelijke gezondheidszorg | |
Definition | ggz; deelgebied binnen de gezondheidszorg dat behandeling, begeleiding en verpleging en verzorging biedt aan mensen met psychische problemen, zowel met psychosociale problemen als met psychische stoornissen; biedt tevens preventie | |
Ook wel | ggz | |
Specifieker begrip | ggz voor ouderen | |
Zie ook | psychische problemen | |
Term | ketenzorg | |
Definition | opeenvolging van verschillende soorten zorg die diverse zorgaanbieders aanbieden aan de patiënt/cliënt en waarbij die zorgaanbieders gezamenlijk zorgen voor een vloeiend verloop | |
Ook wel | multidisciplinaire zorg | |
Opmerking | betreft het niet opeenvolgende zorg maar wel samenwerking tussen verschillende zorgaanbieders rondom één patiënt/cliënt zie zorgnetwerken | |
Zie ook | ontschotting | |
Term | psychiatrische thuiszorg | |
Definition | psychiatrische zorg aan huis voor volwassen patiënten met ernstige meervoudige problemen; gericht op het voorkomen of verkorten van een klinische opname, of het motiveren tot een opname; bij psychiatrische zorg thuis (PZT) wordt gedurende kantooruren gewerkt; bij psychiatrische crisisinterventie thuis (PCT) zijn PCT-teams zeven dagen per week operationeel | |
Algemener begrip | thuiszorg | |
Ook wel | psychiatrische intensieve thuiszorg | |
Specifieker begrip | psychogeriatrische thuiszorg | |
Zie ook | vermaatschappelijking ggz | |
Term | telefonische hulpverlening | |
Definition | psychosociale hulpverlening via de telefoon, veelal gericht op specifieke thema's of op bepaalde doelgroepen; steeds meer telefonische hulpdiensten bieden ook de mogelijkheid om contact te hebben via e-mail of chat | |
Specifieker begrip | 113Online | |
Term | kortdurend zorgverlof | |
Definition | betaald verlof van maximaal tweemaal de wekelijkse arbeidsduur voor werknemers voor de verzorging van een zieke partner, kind of ouder, familieleden in de tweede graad en anderen met wie de werknemer een sociale relatie heeft; geregeld in de Wet arbeid en zorg (Wazo) | |
Algemener begrip | zorgverlof | |
Term | zorgverlof | |
Definition | betaald en onbetaald verlof om een (ernstig) zieke of hulpbehoevende naaste verwant of een ander met wie de werknemer een sociale relatie heeft, te kunnen verzorgen | |
Ook wel | mantelzorgverlof | |
Specifieker begrip | kortdurend zorgverlof | |
Term | kortdurende zorg | |
Definition | zorgverlening gedurende een beperkte periode; zowel in de thuissituatie als in een zorginstelling | |
Algemener begrip | zorg | |
Specifieker begrip | kortdurende opname | |
Term | vakantieopname | |
Definition | tijdelijke opname van mensen met een zorgbehoefte in een verzorgings- of verpleeghuis zodat de mantelzorger op vakantie kan | |
Algemener begrip | kortdurende opname | |
Opmerking | voor tijdelijke opvang van mensen met een verstandelijke beperking in kortverblijftehuizen of logeerhuizen tijdens vakantie van hun mantelzorger of verzorger zie vakantieopvang | |
Term | kwartiermaken | |
Definition | poging om een maatschappelijk klimaat te bevorderen waarin mensen met een psychische of verstandelijke beperking meer mogelijkheden hebben tot sociale integratie en participatie, onder meer door het begrip te vergroten en door toegang tot sportverenigingen en buurthuizen te vergemakkelijken | |
Algemener begrip | vermaatschappelijking ggz | |
Zie ook | inclusie | |
Term | langdurend zorgverlof | |
Definition | verlof voor werknemers die willen zorgen voor een zieke of hulpbehoevende partner, kind of ouder, familielid in de tweede graad of een ander met wie de werknemer een sociale relatie heeft | |
Algemener begrip | zorgverlof | |
Ook wel | palliatief verlof | |
Zie ook | stervensbegeleiding | |
Term | leerlingenvervoer | |
Definition | vervoer naar het (speciaal) onderwijs (zowel basis- als voortgezet onderwijs) voor leerlingen voor wie het vervoer door een beperking of door de afstand een probleem is; het kan openbaar vervoer zijn of aanvullend vervoer; gemeenten vergoeden onder bepaalde voorwaarden de kosten op basis van hun gemeentelijke verordening leerlingenvervoer | |
Algemener begrip | doelgroepenvervoer | |
Zie ook | vervoersvoorzieningen | |
Term | onbetaald verlof | |
Definition | geheel of gedeeltelijk vrij zijn van werk voor een bepaalde periode zonder doorbetaling van salaris maar met behoud van het arbeidscontract, bijvoorbeeld in de vorm van sabbatsverlof, ouderschapsverlof of langdurend zorgverlof; via de levensloopregeling kan een werknemer zelf geld of tijd sparen zodat hij tijdens het onbetaald verlof toch (een deel van) zijn loon heeft | |
Zie ook | levensloopregeling | |
Term | zingeving | |
Definition | betekenis geven aan het leven | |
Algemener begrip | levensvragen | |
Zie ook | existentiële crisis | |
Term | logeerhuizen | |
Definition | voorzieningen voor logeeropvang van volwassenen of kinderen met een beperking, mensen met dementie of kinderen met een autismespectrumstoornis of ADHD, ter ontlasting van de mantelzorg | |
Algemener begrip | logeeropvang | |
Term | vakantieopvang | |
Definition | opvang overdag en 's nachts tijdens de vakantie van mensen met een beperking, autismespectrumstoornis, ADHD of dementie om de mantelzorg of pleegzorg te ontlasten; dat kan zijn in logeerhuizen, wooninstellingen of pleeggezinnen | |
Algemener begrip | logeeropvang | |
Opmerking | voor het tijdelijk opnemen in een verzorgings- of verpleeghuis van mensen met een zorgbehoefte tijdens vakantie van de mantelzorger zie vakantieopname; voor opvang alleen overdag tijdens vakanties van kinderen met een handicap zie vakantiedagopvang | |
Specifieker begrip | vakantiepleegzorg | |
Term | weekendopvang | |
Definition | opvang van thuiswonende mensen met een (verstandelijke) beperking of dementie voor een aantal weekenden per jaar; kan worden geboden door weekendpleegzorg, door instellingen voor gehandicapten of logeerhuizen | |
Algemener begrip | logeeropvang | |
Specifieker begrip | weekendpleegzorg | |
Term | lokaal vrijwilligersbeleid | |
Definition | gemeentelijk en provinciaal overheidsbeleid op lokaal niveau ten aanzien van vrijwilligerswerk en vrijwilligersorganisaties; bijvoorbeeld over collectieve verzekeringen voor vrijwilligers, subsidiëring van onkostenvergoedingen | |
Algemener begrip | maatschappelijke ondersteuning | |
Opmerking | niet verwarren met vrijwilligersbeleid binnen organisaties | |
Term | vrijwilligerswerkbeleid | |
Definition | beleid dat overheden ten aanzien van vrijwilligerswerk voeren, met name maar niet uitsluitend geformuleerd en uitgevoerd door gemeenten | |
Specifieker begrip | lokaal vrijwilligersbeleid | |
Zie ook | vrijwilligerswerk | |
Term | luisterlezen | |
Definition | het helpen van slechtzienden en mensen met een ernstige beperking bij het gebruik van bandjes die door de luister- en braillebibliotheek worden uitgegeven | |
Algemener begrip | vrijwilligerswerk | |
Term | maaltijdvoorzieningen | |
Definition | verzorging van maaltijden voor mensen die niet (meer) in staat zijn zelf voor hun maaltijden te zorgen; voor onder meer ouderen en mensen met een beperking; veelal vanuit verzorgingshuizen, welzijnsinstellingen of dienstencentra, maar ook door commerciële organisaties verzorgd | |
Algemener begrip | hulp bij eten en drinken | |
Specifieker begrip | afhaaldiensten | |
Zie ook | bezorgdiensten | |
Term | maatjes | |
Definition | getrainde vrijwilligers die praktische ondersteuning bieden en recreatieve activiteiten ondernemen met (ex-)psychiatrische patiënten, tienermoeders, (ex-)dak- en thuislozen, mensen met een verstandelijke beperking, ouderen enz. | |
Algemener begrip | vrijwilligers in de zorg | |
Ook wel | vrijwillige maatjes | |
Zie ook | maatjesprojecten | |
Term | mantelzorgondersteuning | |
Definition | emotionele, technische en/of praktische ondersteuning en deskundigheidsbevordering voor mantelzorgers, bijvoorbeeld via cursussen bij steunpunten mantelzorg of thuiszorginstellingen, met als doel het vergroten van hun draagkracht en het verminderen van de draaglast | |
Algemener begrip | maatschappelijke ondersteuning | |
Ook wel | ondersteuning mantelzorgers | |
Specifieker begrip | mantelzorgbeleid | |
Zie ook | mantelzorgcafés | |
Term | nachtopvang | |
Definition | opvang gedurende de nacht, bijvoorbeeld voor dak- en thuislozen in passantenverblijven of voor ouderen of mensen met een verstandelijke beperking die (tijdelijk) 's nachts niet alleen thuis kunnen zijn in respectievelijk verpleeg- en verzorgingshuizen of een instelling voor verstandelijk gehandicapten | |
Zie ook | respijtzorg | |
Term | ontspoorde zorg | |
Definition | mantelzorg waarbij de mantelzorger door overbelasting, onwetendheid, onkunde en/of onmacht onbedoeld over de grenzen van de verzorgde heen gaat, inadequate zorg levert, verwaarloost of op een andere manier schade toebrengt | |
Algemener begrip | mantelzorg | |
Term | mantelzorgwoningen | |
Definition | verplaatsbare, aangepaste zelfstandige wooneenheden die bij een bestaande woning kunnen worden geplaatst (en ook gemakkelijk weer weggehaald kunnen worden) zodat een zorgbehoevende dicht bij zijn mantelzorger(s) kan wonen | |
Algemener begrip | zorgwoningen | |
Opmerking | niet verwarren met meergeneratiewoningen, waarbij er een directe verbinding bestaat tussen het gedeelte van de zorgbehoevende en het gedeelte van de mantelzorger(s) | |
Zie ook | co-wonen | |
Term | secundaire verzorgers | |
Definition | mensen die zorg verlenen aan zelfstandig wonende zieke of gehandicapte familieleden of vrienden, als aanvulling op de zorg door centrale verzorgers | |
Algemener begrip | mantelzorgers | |
Term | Mantelzorglijn | |
Definition | informatie- en advieslijn van Mezzo, landelijke vereniging voor mantelzorgers en vrijwilligerszorg, voor vragen die met mantelzorg te maken hebben; bereikbaar op werkdagen | |
Algemener begrip | mantelzorgondersteuning | |
Term | mantelzorgratio | |
Definition | verhouding tussen het aanbod aan en de vraag naar mantelzorg | |
Term | woon-zorgcentra | |
Definition | complexen van zelfstandige woningen gericht op wonen in een beschutte omgeving met zorg- en/of servicearrangementen, maar met een contractuele scheiding tussen wonen, zorg en service; bedoeld voor ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen, maar geen verzorgingshuis- of verpleeghuiszorg nodig hebben | |
Algemener begrip | woonzorg | |
Ook wel | woon-zorgcomplexen | |
Term | alarmeringssystemen | |
Definition | communicatiesystemen die in bepaalde gevallen een signaal afgeven, bijvoorbeeld een melding aan een alarmcentrale of mobiele telefoon bij een woninginbraak of een signaal wanneer iemand gevallen is, aan een persoon die dat signaal ontvangt en de hulp verstrekt of zorgt dat de hulp verstrekt wordt | |
Specifieker begrip | dwaaldetectie | |
Zie ook | personenalarmering | |
Term | mentorschap | |
Definition | het door de rechter aanstellen van een vertrouwenspersoon voor meerderjarigen die hun persoonlijke belangen (belangen die niet over geld of goederen gaan) niet goed kunnen behartigen, zoals mensen met een verstandelijke beperking, psychiatrische patiënten enz.; de mentor neemt, zoveel mogelijk in overleg met de betrokkene, beslissingen over verzorging, verpleging en behandeling en begeleiding | |
Algemener begrip | wettelijke vertegenwoordiging | |
Zie ook | curatele | |
Term | dwaaldetectie | |
Definition | systemen voor elektronische bewaking van psychiatrische, demente en/of geriatrische patiënten, waarbij de patiënt bijvoorbeeld een chip bij zich draagt die een alarm activeert bij het passeren van een uitgang of waarbij de patiënt getraceerd kan worden door een soort mobiele telefoon met gps-signaal | |
Algemener begrip | alarmeringssystemen | |
Zie ook | dwaalgedrag | |
Term | monetarisering | |
Definition | ontwikkeling waarbij betaalde zorg de vrijwillig verleende zorg vervangt | |
Term | wijkservicecentra | |
Definition | wijkvoorzieningen gericht op de hele wijkbevolking of met name voor ouderen, waar verschillende vormen van zorg, gezondheidszorg, praktische dienstverlening en/of ontmoeting aangeboden worden, zowel op commerciële als niet-commerciële basis; afhankelijk van de locatie en omvang van de wijk varieert het aanbod; hebben soms ook de functie van lokaal loket | |
Algemener begrip | woonservicegebieden | |
Ook wel | dienstencentra | |
Zie ook | dienstenpakketten | |
Term | aanvullend vervoer | |
Definition |
| |
Algemener begrip | doelgroepenvervoer | |
Specifieker begrip | bovenregionaal vervoer | |
Term | spiritualiteit | |
Definition | het levensbeschouwelijk functioneren van de mens dat van invloed is op de lichamelijke, psychische en sociale dimensies van het bestaan | |
Zie ook | spirituele zorg | |
Term | hulp bij het huishouden | |
Definition | het ondersteunen bij of het overnemen van taken in de huishouding voor mensen die het niet meer zelf kunnen door een aandoening, beperking, ouderdom of door tijdgebrek, bijvoorbeeld opruimen, schoonmaken, verzorgen van planten en huisdieren en het klaarmaken van de maaltijd; in de Wmo 2015 wordt hulp in de huishouding alleen nog als maatwerkvoorziening verstrekt indien iemand echt geen mogelijkheden heeft om zelf of met hulp van anderen huishoudelijke werkzaamheden en/of structurering van het huishouden uit te voeren of te laten verzorgen en te financieren; eenvoudige huishoudelijke hulp wordt aangemerkt als algemene voorziening | |
Algemener begrip | maatschappelijke ondersteuning | |
Ook wel | hulp in de huishouding | |
Zie ook | hdl | |
Term | zorgberoepen | |
Definition | beroepen in de (gezondheids)zorg | |
Specifieker begrip | casemanagers dementie | |
Term | professionele alarmopvolging | |
Definition | onplanbare zorg geleverd door professionele hulpverleners aan mensen die door activatie van een alarmeringssysteem in hun woning aangegeven hebben in nood te verkeren | |
Algemener begrip | onplanbare zorg | |
Ook wel | professionele achterwacht | |
Term | woonzorg | |
Definition | voorzieningen voor ouderen, mensen met een beperking, chronisch zieken en psychiatrische patiënten en cliënten, gericht op (zo lang mogelijk) zelfstandig wonen, waarbij het aanbod tussen wonen, zorg en service gescheiden is; klanten hebben afzonderlijke huur- of koopovereenkomsten, zorgcontracten en serviceabonnementen | |
Algemener begrip | wonen | |
Ook wel | verzorgd wonen | |
Specifieker begrip | woon-zorgarrangementen | |
Zie ook | onplanbare zorg | |
Term | ontschotting | |
Definition | ontwikkeling waarbij bestaande scheidingen tussen bijvoorbeeld werkterreinen of geldstromen worden opgeheven; in de zorg leidt ontschotting bijvoorbeeld tot samenwerking tussen verschillende instellingen of tussen verschillende soorten zorg | |
Zie ook | ketenzorg | |
Term | thuisopvang | |
Definition | oppashulp thuis door vrijwilligers aan kinderen en volwassenen met een beperking, ouderen enz. | |
Algemener begrip | thuishulp | |
Ook wel | oppashulp | |
Term | patiëntenorganisaties | |
Definition | organisaties voor en (vaak ook) door mensen met een bepaalde ziekte of aandoening; hebben taken als lotgenotencontact, belangenbehartiging, voorlichting en vertegenwoordiging bij de overheid | |
Algemener begrip | pg-organisaties | |
Opmerking | voor belangenorganisaties voor (ex-)psychiatrische patiënten of cliënten zie cliëntenorganisaties | |
Term | ouderenpsychiatrie | |
Definition | onderdeel van de psychiatrie dat zich bezighoudt met psychische stoornissen bij ouderen, zoals dementie, psychosen, depressie enz. | |
Algemener begrip | psychiatrie | |
Ook wel | gerontopsychiatrie | |
Opmerking | voor de specialisatie binnen de geriatrie gericht op aandoeningen die gepaard gaan met beperkingen van de geestelijke vermogens op hogere leeftijd zie psychogeriatrie | |
Zie ook | psychogeriatrische zorg | |
Term | scheiden wonen zorg | |
Definition | overheidsbeleid gericht op het ontkoppelen van huisvestings- en zorgaanbod, zowel in intramurale settings als bij zelfstandig wonen, zodat mensen meer vrijheid hebben bij het kiezen van woonruimte en zorgaanbieder | |
Zie ook | ouderinitiatieven | |
Term | overbruggingszorg | |
Definition | tijdelijke zorg voor mensen die op de wachtlijst staan voor zorg die nog niet geleverd kan worden | |
Algemener begrip | zorg | |
Ook wel | wachtlijstoverbrugging | |
Specifieker begrip | reikwijdtezorg | |
Zie ook | wachttijden | |
Term | thuiszorg | |
Definition | eerstelijnszorgvoorziening die verpleging en verzorging in de thuissituatie biedt aan chronisch zieken, mensen met een beperking, ouderen en mensen die daar tijdelijk behoefte aan hebben, en die vaak kraamzorg, jeugdgezondheidszorg 0-4-jarigen, voedingsvoorlichting en dieetadvisering, praktische dienstverlening zoals maaltijdvoorziening, mantelzorgondersteuning, uitleen van verpleegartikelen en hulpmiddelen, preventie en voorlichting levert | |
Algemener begrip | langdurige zorg | |
Opmerking | gebruikt voor professionele zorg vanuit thuiszorginstellingen; voor verzorging, begeleiding en ondersteuning van mensen in de thuissituatie door vrijwilligers zie vrijwillige thuiszorg; voor verzorging, begeleiding en ondersteuning van mensen in de thuissituatie door familieleden of vrienden zie mantelzorg; voor zorg thuis in het algemeen zie zorg thuis | |
Specifieker begrip | hulp bij het huishouden | |
Zie ook | dagstructurering | |
Term | versterven | |
Definition | het verschijnsel dat een patiënt als onderdeel van het normale stervensproces in veel gevallen geleidelijk en vaak zonder duidelijke aanleiding steeds minder gaat eten en drinken en uiteindelijk overlijdt | |
Opmerking | niet verwarren met het staken of afzien van kunstmatige toediening van voeding en vocht | |
Zie ook | palliatieve sedatie | |
Term | rouwverlof | |
Definition | verlof voor verwerking van het overlijden van een naaste | |
Term | VPTZ | |
Definition | Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg; (organisaties van) vrijwilligers die tijd, aandacht en ondersteuning bieden aan mensen in hun laatste levensfase en hun familieleden | |
Algemener begrip | vrijwilligersorganisaties | |
Ook wel | VPTZ-organisaties | |
Zie ook | palliatieve zorg | |
Term | zorgverleners | |
Definition | mensen die beroepsmatig zorg verlenen aan een ander | |
Zie ook | professionele zorg | |
Term | zorgpakketten | |
Definition | afgesproken zorgaanbod, combinatie van verschillende vormen van zorg | |
Ook wel | zorgarrangementen | |
Opmerking | voor combinaties van praktische diensten zoals boodschappenhulp en klussenhulp zie dienstenpakketten; voor combinaties van diensten op het gebied van wonen, zorg en welzijn zie woon- zorgarrangementen | |
Zie ook | dienstenpakketten | |
Term | zorgplicht | |
Definition | wettelijke verplichting tot het geven of leveren van zorg, bijvoorbeeld in de Zvw de verplichting voor zorgverzekeraars om de zorg uit het verzekeringspakket aan de verzekerde te leveren in natura of met vergoeding van de kosten; in de Wft de verplichting voor bemiddelaars en aanbieders van financiële producten om goede informatie te verstrekken en na te gaan of het product bij de klant past; in het passend onderwijs de verplichting voor schoolbesturen in het basis-, voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs dat de school waar ouders hun kind aanmelden verantwoordelijk is voor het zelf aanbieden, dan wel zoeken naar een manier om elke aangemelde of toegelaten leerling het passende onderwijs en de ondersteuning te bieden die nodig is om onderwijs te volgen, onder meer door samenwerking met organisaties voor maatschappelijke ondersteuning, gezondheidszorg en jeugdzorg; het middelbaar beroepsonderwijs krijgt ook een zorgplicht, maar is zelf verantwoordelijk voor het organiseren en vormgeven van het ondersteuningsaanbod | |
Zie ook | zorgverantwoordelijkheid | |
Term | valpreventie | |
Definition | alle maatregelen die gericht zijn op het voorkomen van valongevallen, op het verkleinen van de schade van een val en op het verminderen van de angst voor vallen; onder meer door trainingen, voorlichtingsmateriaal, het stimuleren van bewegen en verantwoord medicijngebruik en verbetering van de woonomgeving of hulpmiddelen | |
Term | psychogeriatrische thuiszorg | |
Definition | psychiatrische zorg thuis aan dementerende ouderen of ouderen met (langdurige) psychiatrische problematiek om crisis of opname te voorkomen | |
Algemener begrip | psychiatrische thuiszorg | |
Term | rouwzorg | |
Definition | begeleiding gegeven door vrijwilligers of hulpverleners aan stervenden en hun naasten en na het overlijden aan de nabestaanden | |
Zie ook | stervensbegeleiding | |
Term | VETC'ers | |
Definition | voorlichters eigen taal en cultuur; consulenten, veelal met een migratieachtergrond, die optreden als intermediair tussen hulpverleners en patiënten of cliënten met een migratieachtergrond en daarmee eventuele taal- en cultuurverschillen overbruggen en die voorlichting in de eigen taal en cultuur geven over onder meer gezondheid, opvoeding en de gezondheidszorg in Nederland | |
Algemener begrip | paraprofessionals | |
Ook wel | allochtone zorgconsulenten | |
Zie ook | VETC | |
Term | slaapwacht | |
Definition | oppas 's nachts ter ontlasting van de mantelzorger, uitgevoerd door beroepskrachten van de (particuliere) thuiszorg of door vrijwilligers | |
Algemener begrip | respijtzorg | |
Term | interculturele hulpverlening | |
Definition | hulpverlening die afgestemd is op de niet-Nederlandse culturele achtergrond van cliënten of patiënten | |
Specifieker begrip | VETC | |
Zie ook | interculturalisatie | |
Term | vrijwillige thuiszorg | |
Definition | verzorging, begeleiding en ondersteuning door vrijwilligers aan mensen die daar in hun thuissituatie behoefte aan hebben; wordt vaak gecoördineerd door vrijwilligerscentrales, maar ook door thuiszorginstellingen | |
Algemener begrip | vrijwillige zorg | |
Opmerking | voor verzorging, begeleiding en ondersteuning in de thuissituatie door familieleden of vrienden zie mantelzorg; voor verpleging, verzorging, begeleiding en ondersteuning in de thuissituatie door beroepskrachten van thuiszorginstellingen zie thuiszorg | |
Specifieker begrip | slaapwacht | |
Term | telefooncirkels | |
Definition | groepen zelfstandig wonende ouderen die, vaak gecoördineerd door een vrijwilliger, dagelijks of op een aantal afgesproken dagen telefonisch contact met elkaar hebben, zodat het opgemerkt wordt als het niet goed met hen gaat, en ze wat (extra) aanspraak hebben | |
Algemener begrip | zelfhulp | |
Term | thuishulpcentrales | |
Definition | THC's; vrijwilligersprojecten die praktische diensten (zoals oppas, boodschappen doen, spelen) bieden aan gezinnen met een gehandicapt kind en aan volwassenen met een beperking of chronische aandoening; het zijn zelfstandige organisaties | |
Algemener begrip | thuishulp | |
Ook wel | vrijwillige thuishulporganisaties | |
Zie ook | steunpunten mantelzorg | |
Term | zorgverklaringen | |
Definition | verklaringen waarin is vastgelegd hoe iemand in de terminale fase medisch verzorgd wil worden; ook een machtiging voor anderen om beslissingen te nemen die vooraf zijn besproken | |
Algemener begrip | wilsverklaringen | |
Zie ook | terminale zorg | |
Term | transmurale thuiszorg | |
Definition | zorg- en hulpverlening die thuis wordt verleend door professionele medewerkers uit zorginstellingen zoals thuiszorginstellingen en instellingen voor verstandelijk gehandicapten | |
Algemener begrip | zorg thuis | |
Term | Alzheimer Café | |
Definition | ontmoetingsmomenten in bijvoorbeeld een café of wijk- en buurtcentrum voor mensen met dementie, hun partners, familieleden en andere belangstellenden; de cafés bieden naast gezelligheid en contact met lotgenoten ook informatie via activiteiten en thema's gerelateerd aan de ziekte en aanverwante zaken | |
Algemener begrip | lotgenotencontact | |
Zie ook | dementie | |
Term | lotgenotencontact | |
Definition | contact tussen mensen met een bepaalde beperking, aandoening of problematiek, ter ondersteuning van elkaar; ook voor ouders, partners en naastbetrokkenen | |
Algemener begrip | zelfhulp | |
Specifieker begrip | Alzheimer Café | |
Zie ook | belangenorganisaties | |
Term | DementieLijn | |
Definition | dag en nacht bereikbaar telefoonnummer voor vragen over dementie, bemenst door vrijwilligers die vaak uit eigen ervaring weten wat het betekent om voor een dementerende te zorgen | |
Algemener begrip | telefonische hulpverlening | |
Zie ook | dementie | |
Term | woonservicegebieden | |
Definition | wijken met een buitengewoon voorzieningenniveau op het gebied van wonen, welzijn en zorg voor iedereen | |
Specifieker begrip | wijkservicecentra | |
Term | naasten | |
Definition | mensen die een directe relatie met een patiënt of cliënt hebben, zoals familie, partners, vrienden of anderen die zich betrokken voelen, en die veelal betrokken zijn bij de zorg en/of hulpverlening rond de patiënt of cliënt in instellingen of in de huiselijke omgeving | |
Algemener begrip | cliëntsysteem | |
Ook wel | naastbetrokkenen | |
Specifieker begrip | mantelzorgers | |
Term | deeltaxi's | |
Definition | vorm van taxivervoer waarbij de taxi (taxi, minibusje of rolstoelbusje) (mogelijk) gedeeld wordt met andere personen; de taxi is op afroep beschikbaar, rijdt in een bepaalde regio voor een bedrag per gereden zone en is voor iedereen toegankelijk; mensen met een Wmo-indicatie voor een vervoersvoorziening reizen tegen gereduceerd tarief | |
Algemener begrip | aanvullend vervoer | |
Ook wel | regiotaxi's | |
Term | vochtletsel | |
Definition | irritatie of het stukgaan van de huid door de inwerking van vocht zoals urine, ontlasting, transpiratievocht of wondvocht | |
Ook wel | incontinentieletsel | |
Opmerking | niet verwarren met decubitus | |
Zie ook | doorligwonden | |
Term | jongdementerenden | |
Definition | mensen jonger dan 65 jaar die lijden aan een vorm van dementie | |
Algemener begrip | dementerenden | |
Term | dementiezorg | |
Definition | zorg voor mensen met dementie, in de thuissituatie, op speciale afdelingen van verpleeg- en verzorgingshuizen of in kleinschalige woonvormen | |
Algemener begrip | psychogeriatrische zorg | |
Ook wel | zorg voor dementerenden | |
Zie ook | dementerenden | |
Term | ICT-domotica | |
Definition | domoticatoepassingen gebaseerd op internettechnologie | |
Algemener begrip | domotica | |
Ook wel | tweedegeneratiedomotica | |
Term | familieraden | |
Definition | raden van naasten van cliënten van ggz-instellingen met als doel onder meer het stimuleren van familiebeleid in de instelling, het bewaken van de kwaliteit van de geboden zorg en het vertegenwoordigen van familieleden bij instellingsoverleggen over beleid, organisatie en kwaliteit | |
Zie ook | familiebeleid | |
Term | familiebeleid | |
Definition | beleid in ggz-instellingen dat erop gericht is naasten van de cliënten systematisch te informeren, bij de behandeling te betrekken en ondersteuning te bieden, bijvoorbeeld door het houden van een spreekuur voor de familie en door voorlichting en cursussen aan te bieden | |
Zie ook | familiebenadering | |
Term | aangepaste vakanties | |
Definition | vakantiemogelijkheden en/of vakantieaccommodaties die zijn aangepast aan mensen met een beperking, chronisch zieken of zorgbehoevende ouderen, zoals busreizen in touringcars voorzien van ligplaatsen en reizen met specifieke zorg en begeleiding | |
Ook wel | vakanties met zorg | |
Term | ziekenvervoer | |
Definition |
| |
Algemener begrip | doelgroepenvervoer | |
Ook wel | zittend ziekenvervoer | |
Term | jonge mantelzorgers | |
Definition | thuiswonende kinderen of jongeren tot 25 jaar die een langdurig ziek of gehandicapt gezinslid hebben met ernstige lichamelijke chronische ziekte(n) of beperking(en); daardoor hebben zij vaak taken en verantwoordelijkheden die volgens onze huidige maatstaven niet passen bij hun leeftijd en ontwikkeling, en kan hun opvoeding verstoord raken | |
Algemener begrip | mantelzorgers | |
Ook wel | JMZ'ers | |
Specifieker begrip | brusjes | |
Term | instellingsbeleid | |
Definition | beleid van een organisatie met betrekking tot een bepaald onderwerp | |
Specifieker begrip | mantelzorgbeleid | |
Term | participatiesamenleving | |
Definition | samenleving, opvolger van de verzorgingsstaat, waarin de overheid niet meer de burgers van de wieg tot het graf verzorgt, maar ze stimuleert en ruimte geeft om te participeren in de samenleving en een vangnet garandeert als het misgaat; van de burgers wordt eigen verantwoordelijkheid en participatie verwacht | |
Zie ook | zelfredzaamheid | |
Term | curatieve zorg | |
Definition | gezondheidszorg gericht op genezing en herstel; vormen van zorg die gezien worden als curatieve zorg zijn huisartsenzorg, medisch-specialistische zorg, ziekenhuiszorg, paramedische zorg, verloskundige zorg en kraamzorg, ambulancezorg, tandzorg, revalidatiezorg, farmaceutische zorg, bloedvoorziening, transplantatiegeneeskunde en bepaalde onderdelen van de geestelijke gezondheidszorg | |
Ook wel | cure | |
Specifieker begrip | revalidatie | |
Zie ook | langdurige zorg | |
Term | sociaal makelen | |
Definition | het ondersteunen van ouderen bij het instandhouden, vormen of versterken van hun sociale netwerk door beroepskrachten en vrijwilligers | |
Algemener begrip | eenzaamheidsbestrijding | |
Zie ook | sociale netwerken | |
Term | vrijwilligers in de zorg | |
Definition | mensen die als vrijwilliger werkzaam zijn in de zorg, vanuit of in een zorgorganisatie of, na bemiddeling door bijvoorbeeld een steunpunt mantelzorg, buiten de context van een zorginstelling bij iemand thuis | |
Algemener begrip | vrijwilligers | |
Ook wel | zorgvrijwilligers | |
Specifieker begrip | buddy's | |
Zie ook | vrijwillige zorg | |
Term | patiëntenstop | |
Definition | onderbreking in het aannemen of behandelen van (nieuwe) patiënten/cliënten door zorginstellingen, zoals ziekenhuizen of thuiszorgorganisaties, vanwege (dreigende) overschrijdingen van de budgetten voor dat jaar of bijvoorbeeld een MRSA-besmetting | |
Algemener begrip | instellingsbeleid | |
Ook wel | cliëntenstop | |
Zie ook | wachttijden | |
Term | begeleid kamerbewonen | |
Definition | voorziening die aan zelfstandig wonende jongeren een lichte vorm van begeleiding biedt, gericht op het zelfstandig functioneren; het is (vaak) een tijdelijke situatie die de overgang vormt naar zelfstandig wonen | |
Algemener begrip | begeleid wonen | |
Term | woonbegeleiding | |
Definition | (semi)ambulante hulp voor een aantal uren per week; begeleiding naar meer zelfstandige vormen van wonen en beperkte belangenbehartiging en bemiddeling | |
Zie ook | begeleid wonen | |
Term | begeleid wonen | |
Definition | vorm van wonen voor verschillende doelgroepen zoals mensen met een verstandelijke beperking, (ex-)psychiatrische patiënten, ex-gedetineerden en ex-thuislozen, waarbij zij in een zelfstandige woning of met een aantal andere cliënten in een huis wonen en een aantal uur per dag of per week begeleiding en ondersteuning krijgen | |
Algemener begrip | wonen | |
Specifieker begrip | begeleid kamerbewonen | |
Zie ook | woonbegeleiding | |
Term | domotica | |
Definition | technologie en diensten t.b.v. automatisering van processen in en om de woning met het doel de kwaliteit van wonen en leven van de bewoner(s) te verbeteren, bijvoorbeeld personenalarmering, omgevingsbesturing en beeldtelefonie; ook ter ondersteuning van zorgpersoneel | |
Ook wel | huisautomatisering | |
Specifieker begrip | ICT-domotica | |
Zie ook | zelfstandig wonen | |
Term | zorg thuis | |
Definition | zorg en hulp in de thuissituatie zoals verpleging, verzorging, begeleiding en ondersteuning, uitgevoerd door zowel professionele zorgverleners als door vrijwilligers of mantelzorgers | |
Ook wel | zorg aan huis | |
Opmerking | in het algemeen gebruikt voor zorg thuis; voor zorg thuis uitgevoerd door beroepskrachten van thuiszorginstellingen zie thuiszorg | |
Specifieker begrip | gebruikelijke hulp | |
Zie ook | sleutelbeheer | |
Term | zorg zonder verblijf | |
Definition | Wlz-zorg waarbij de cliënt niet in een instelling verblijft maar thuis een integraal pakket aan zorg ontvangt als zorg in natura via een Volledig Pakket Thuis of een Modulair Pakket Thuis, via een persoonsgebonden budget of een combinatie van pgb en Modulair Pakket Thuis | |
Algemener begrip | Wlz-zorg | |
Specifieker begrip | verpleeghuiszorg thuis | |
Term | probeerverblijf | |
Definition | verblijf op proef in een zorginstelling, zoals een verpleeg- of verzorgingshuis, om te ervaren of definitief verblijf wenselijk is | |
Ook wel | proefopname | |
Term | psychiatriecafés | |
Definition | ontmoetingsmomenten in bijvoorbeeld een café of wijk- of buurtcentrum voor mensen met een psychiatrische achtergrond, hun partners, familieleden en andere belangstellenden; de cafés bieden naast gezelligheid en contact met lotgenoten ook informatie via activiteiten en thema's gerelateerd aan de psychiatrie en aanverwante zaken | |
Algemener begrip | lotgenotencontact | |
Ook wel | psy-café | |
Term | mantelzorgconsulenten | |
Definition | consulenten die met name bij steunpunten mantelzorg werken en zich daar richten op individuele of groepsbegeleiding en ondersteuning van mantelzorgers, het geven van voorlichting en advies, het bemiddelen tussen instanties, het regelen van bepaalde voorzieningen en op belangenbehartiging en versterking van de positie van mantelzorgers; verwant aan de functie van mantelzorgmakelaar, maar deze richt zich meestal met name op de regeltaken | |
Algemener begrip | intermediairs | |
Ook wel | mantelzorgmakelaars | |
Zie ook | arbeid en zorg | |
Term | zorgverantwoordelijkheid | |
Definition | verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van zorgtaken | |
Opmerking | ook discussies over wie deze verantwoordelijkheid draagt (mantelzorgers, de overheid, zorgverzekeraars); niet verwarren met zorgplicht | |
Zie ook | zorgplicht | |
Term | arbeid en zorg | |
Definition | onderwerpsgebied waarin het gaat over de mogelijkheden die mensen hebben (of zouden moeten hebben) bij het combineren van werk en zorgtaken, en over de problemen die zij daarbij ondervinden | |
Zie ook | dubbele belasting | |
Term | mantelzorgbeleid | |
Definition | beleid dat gemeenten en instellingen voeren ten aanzien van mantelzorgers, in het bijzonder over ondersteuning van mantelzorgers en het stimuleren van mantelzorg | |
Algemener begrip | instellingsbeleid | |
Specifieker begrip | familieparticipatie | |
Term | familievertrouwenspersonen | |
Definition | FVP'en; vertrouwenspersonen voor familieleden en andere naastbetrokkenen van psychiatrische patiënten die een brugfunctie vervullen tussen deze naasten en de hulpverleners; ze bieden onder meer een luisterend oor bij problemen, adviseren en ondersteunen in contacten met de hulpverlening, wijzen de weg naar informatievoorziening en ondersteuningsmogelijkheden en geven advies over de behandeling en de toepassing van de Wet verplichte ggz | |
Ook wel | FVP'en | |
Opmerking | voor vertrouwenspersonen in de ggz voor psychiatrische patiënten zelf zie patiëntenvertrouwenspersonen | |
Term | Wmo-loketten | |
Definition | centrale loketten waar wijkbewoners terechtkunnen voor informatie, advies, Wmo- en Jeugdwetaanvragen, bemiddeling en verwijzing op het gebied van wonen, zorg en welzijn; vaak ook informatie en advies over onderwijs, uitkeringen, werk enz.; samenwerkingsverbanden van gemeenten met bijvoorbeeld thuiszorgorganisaties, woningcorporaties en welzijnsinstellingen; in de praktijk zijn er veel verschillende benamingen voor deze loketten | |
Algemener begrip | wonen zorg welzijn | |
Ook wel | lokale loketten | |
Zie ook | maatschappelijke ondersteuning | |
Term | psychosociale problemen | |
Definition | psychische problemen die samenhangen met het dagelijks functioneren | |
Algemener begrip | psychische problemen | |
Specifieker begrip | eenzaamheid | |
Zie ook | sociale uitsluiting | |
Term | de Luisterlijn | |
Definition | vrijwilligersorganisaties die anoniem en vertrouwelijk telefonische hulpverlening bieden aan mensen die een probleem ervaren op psychosociaal gebied en behoefte hebben aan een luisterend oor; ook bereikbaar via chat en mail; voorheen Sensoor | |
Algemener begrip | telefonische hulpverlening | |
Ook wel | Luisterlijn | |
Term | pg-organisaties | |
Definition | overkoepelende benaming voor patiëntenorganisaties en gehandicaptenorganisaties | |
Algemener begrip | belangenorganisaties | |
Specifieker begrip | patiëntenorganisaties | |
Term | onbetaald werk | |
Definition | alle arbeid waar geen geldelijke vergoeding tegenover staat | |
Specifieker begrip | vrijwilligerswerk | |
Term | adl | |
Definition | algemene dagelijkse levensverrichtingen, zoals eten, zich wassen, naar het toilet gaan en het voeren van een huishouden, waarbij mensen met een functiebeperking soms zijn aangewezen op hulp en hulpmiddelen | |
Ook wel | algemene dagelijkse levensverrichtingen | |
Specifieker begrip | hdl | |
Zie ook | persoonlijke verzorging | |
Term | werkdruk | |
Definition | belasting in werksituaties | |
Algemener begrip | belasting | |
Zie ook | burn-out | |
Term | vrijwilligersbemiddeling | |
Definition | bemiddeling tussen de vraag naar vrijwilligers en het aanbod aan vrijwilligers | |
Zie ook | vrijwilligerscentrales | |
Term | MEE-organisaties | |
Definition | ondersteuningsorganisaties voor mensen met een beperking (onder wie mensen met een lichamelijke beperking of chronische aandoening, een verstandelijke beperking of autismespectrumstoornis); zij bieden informatie, advies en ondersteuning bij leven met een beperking en zijn gericht op integratie van mensen met een beperking in de samenleving | |
Zie ook | cliëntondersteuning | |
Term | mantelzorgwaardering | |
Definition | financiële tegemoetkoming of een voorziening in natura waarvoor mantelzorgers onder bepaalde voorwaarden in aanmerking kunnen komen; uitgevoerd door gemeenten in het kader van de Wmo 2015 | |
Zie ook | mantelzorgers | |
Term | specifieke zorgkosten | |
Definition | extra kosten die van de belastingen afgetrokken kunnen worden, zoals uitgaven voor voorgeschreven medicijnen, extra thuiszorg, extra kleding en beddengoed i.v.m. ziekte of invaliditeit | |
Zie ook | TSZ | |
Term | Wkkgz | |
Definition | Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg; regelt bevordering van de kwaliteit van zorg en waarborgen voor laagdrempelige klachtenopvang; alle zorgaanbieders zijn verplicht een laagdrempelige klachtenregeling te hebben en moeten aangesloten zijn bij een onafhankelijke geschillencommissie | |
Ook wel | Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg | |
Term | spirituele zorg | |
Definition | onderdeel van palliatieve zorg waarbij de zorgverleners aandacht besteden aan de existentiële vragen van een patiënt met een terminale ziekte, de patiënt daarbij begeleiden en zorgen voor crisisinterventie in geval van een existentiële crisis | |
Algemener begrip | palliatieve zorg | |
Zie ook | existentiële crisis | |
Term | existentiële crisis | |
Definition | toestand van ontreddering waarin een patiënt kan komen te verkeren die zich realiseert dat hij op korte termijn zal sterven; gevoelens van angst, paniek, machteloosheid en zinloosheid voeren de boventoon | |
Zie ook | spirituele zorg | |
Term | Wet zorg en dwang | |
Definition | Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten; regelt de rechtsbescherming van mensen met dementie of een verstandelijke beperking wanneer zij door zorgverleners in hun vrijheid worden beperkt of tegen hun zin zorg moeten ondergaan (onvrijwillige zorg); de rechtsbescherming geldt niet alleen in instellingen, maar ook in de thuissituatie of in kleinschalige woonvormen; voorheen geregeld in de Wet Bopz; inwerkingtreding 1 januari 2020 | |
Zie ook | BOPZ | |
Term | Volledig Pakket Thuis | |
Definition | VPT; leveringsvorm voor mensen met een Wlz-indicatie die de zorg thuis willen ontvangen in plaats van in een zorginstelling waarbij één zorgaanbieder het totale pakket aan benodigde zorg in natura aan huis levert | |
Algemener begrip | verpleeghuiszorg thuis | |
Ook wel | full package | |
Term | partneropname | |
Definition | verblijf in bepaalde gevallen in dezelfde instelling door de niet-geïndiceerde partner van iemand die geïndiceerd is voor opname in een instelling vanwege een somatische of psychogeriatrische aandoening; betaald vanuit de Wlz | |
Algemener begrip | verblijf | |
Ook wel | verblijf niet-geïndiceerde partner | |
Term | sociale alarmering | |
Definition | het inroepen van hulp van een mantelzorger door activatie van een alarmeringssysteem in de woning; de persoon die in nood verkeert, drukt op een knop en krijgt verbinding met een alarmcentrale die indien nodig een van de opgegeven mantelzorgers inschakelt | |
Algemener begrip | personenalarmering | |
Term | zorgverleningsovereenkomsten | |
Definition | schriftelijke overeenkomsten waarin de zorgaanbieder zich jegens de cliënt verbindt tot het leveren van zorg; de overeenkomst bevat de rechten en plichten van de zorgaanbieder en de cliënt; wordt opgesteld bij aanvang van de zorgverlening, naast een zorgplan | |
Term | personenalarmering | |
Definition | alarmeringssysteem in woningen van ouderen of mensen met een beperking waarmee zij in geval van nood hulp van een mantelzorger of een professional kunnen inroepen; gericht op langer zelfstandig wonen | |
Algemener begrip | domotica | |
Ook wel | alarmopvolging | |
Opmerking | zowel het alarmeringssysteem als de ingeroepen hulpverlening | |
Specifieker begrip | professionele alarmopvolging | |
Zie ook | alarmeringssystemen | |
Term | woon-zorgzones | |
Definition | wijken met een buitengewoon voorzieningenniveau voor ouderen en mensen met een beperking; omvat een aanbod van levensloopgeschikte woningen en zorgwoningen, 24 uurszorg, woon-zorgarrangementen en een veilige en barrièrevrije leefomgeving | |
Algemener begrip | woonservicegebieden | |
Zie ook | integrale teams | |
Term | burn-out | |
Definition | verschijnsel van emotionele uitputting, depersonalisatie en een gevoel van verminderde persoonlijke bekwaamheid ten gevolge van langdurige overbelasting, bijvoorbeeld op het werk | |
Zie ook | overspannenheid | |
Term | systeemgericht werken | |
Definition | aanpak in de hulp- en zorgverlening waarbij zowel de cliënt (als individu) als het (hele) sociale systeem waarin hij functioneert, betrokken wordt | |
Ook wel | systeemgerichte zorg | |
Specifieker begrip | Eigen Krachtconferenties | |
Zie ook | sociale netwerken | |
Term | familiebenadering | |
Definition | aanpak waarbij zowel het individu als de familie betrokken wordt | |
Algemener begrip | systeemgericht werken | |
Zie ook | cliëntsysteem | |
Term | zorgwoningen | |
Definition | zelfstandige woningen waar intensieve zorgverlening mogelijk is; de woningen zijn geschikt voor rolstoelgebruik, eventueel voorzien van domotica en/of tilliften in de slaapkamer en er is zorg op afroep of 24 uurszorg beschikbaar vanuit een verpleeg- of verzorgingshuis, woon-zorgcentrum of bijvoorbeeld een dienstencentrum | |
Specifieker begrip | adl-woningen | |
Zie ook | woonzorg | |
Term | participatie | |
Definition | deelname van (groepen) burgers aan de samenleving, zoals het hebben van werk, volgen van onderwijs, verrichten van vrijwilligerswerk en betrokken zijn bij leefbaarheid van de eigen omgeving, op een voor de persoon zinvolle manier | |
Ook wel | sociale participatie | |
Specifieker begrip | familieparticipatie | |
Zie ook | actief burgerschap | |
Term | netwerkelasticiteit | |
Definition | veerkracht en elasticiteit van een netwerk van mantelzorgers bepaald door de aanwezigheid van voldoende financiële middelen, expertise en tijd | |
Zie ook | zorgvernauwing | |
Term | zorgvernauwing | |
Definition | proces waarbij in een netwerk van mantelzorgers de zorgtaken zich centreren rondom één of enkele personen | |
Zie ook | netwerkelasticiteit | |
Term | TSZ | |
Definition | Tegemoetkoming specifieke zorgkosten; tegemoetkomingsregeling voor chronisch zieken en gehandicapten die in de inkomstenbelasting hun uitgaven voor specifieke zorgkosten als gevolg van heffingskortingen niet of niet geheel kunnen benutten | |
Ook wel | Tegemoetkoming specifieke zorgkosten | |
Zie ook | specifieke zorgkosten | |
Term | mantelzorgforfait | |
Definition | kalenderjaren waarin een werknemer mantelzorg heeft verleend die is betaald uit een persoonsgebonden budget; deze jaren worden voor de helft meegerekend voor het arbeidsverleden in het kader van de Werkloosheidswet (WW); inwerkingtreding 1 januari 2007 | |
Zie ook | mantelzorg | |
Term | levensloopregeling | |
Definition | spaarregeling waarmee werknemers geld of tijd kunnen sparen voor het opnemen van maximaal anderhalf jaar verlof, bijvoorbeeld zorgverlof, ouderschapsverlof, educatief verlof, sabbatsverlof of om eerder met pensioen te gaan; per 1 januari 2012 afgeschaft; deelnemers met op 31 december 2011 een saldo van € 3.000 of meer kunnen tot 2021 doorsparen, hun tegoed laten staan en/of opnemen | |
Zie ook | onbetaald verlof | |
Term | Wazo | |
Definition | Wet arbeid en zorg; regelt het recht op verlof om arbeid en zorg beter te kunnen combineren; inwerkingtreding 1 december 2001 | |
Ook wel | Wet arbeid en zorg | |
Zie ook | arbeid en zorg | |
Term | aanmelding | |
Definition | het zich ergens voor inschrijven of een aanvraag voor doen, bijvoorbeeld voor informatie en advies, voor een vorm van zorg of voor een opleiding | |
Zie ook | intake | |
Term | intake | |
Definition | oriënterend gesprek tussen cliënt en dienstverlenende organisatie, volgend op een aanmelding, waarin op een zo eenduidige en objectief mogelijke wijze de noodzaak van hulp vastgesteld wordt; tevens wordt de aard, omvang en urgentie van de aan te bieden hulp bepaald | |
Zie ook | aanmelding | |
Term | vrijheidsbeperking | |
Definition | alle maatregelen, fysiek en verbaal, in zorginstellingen en in een zorgsituatie thuis die de vrijheid van cliënten beperken; wettelijk vastgelegd (als onvrijwillige zorg) in de Wet zorg en dwang en (als verplichte zorg) in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg, en voor jeugdigen in de Jeugdwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen; vormen van vrijheidsbeperking zijn onder meer het uitvoeren van medische handelingen tegen iemands zin, het beperken van de bewegingsvrijheid, het uitoefenen van toezicht op betrokkene of het beperken van het recht op bezoek | |
Ook wel | onvrijwillige zorg | |
Specifieker begrip | dwangbehandeling | |
Zie ook | BOPZ | |
Term | sociale uitsluiting | |
Definition | het afzonderen of afgezonderd zijn van iemand of een groep mensen ten opzichte van anderen, waardoor zij buiten de maatschappij staan; kan veroorzaakt worden door factoren als middelengebruik, ziekte, verminderde mobiliteit en/of werkloosheid | |
Zie ook | eenzaamheid | |
Term | hulpmiddelen | |
Definition | alle producten, instrumenten, uitrustingen of technische systemen die bedoeld zijn om beperkingen in de zelfredzaamheid of de participatie te verminderen of weg te nemen | |
Zie ook | hulpmiddelenzorg | |
Term | woonvoorzieningen | |
Definition | hulpmiddelen, aanpassingen of geld, verstrekt volgens de socialezekerheidswetten, om de beperking die iemand door zijn beperking ondervindt bij gebruik van zijn woonruimte op te heffen of te verminderen | |
Algemener begrip | maatschappelijke ondersteuning | |
Term | stress | |
Definition | (te) veel lichamelijke en/of psychische spanning waardoor bepaalde klachten kunnen ontstaan als onrust, vermoeidheid, slapeloosheid, vergeetachtigheid | |
Algemener begrip | psychosociale problemen | |
Zie ook | burn-out | |
Term | eigen regie | |
Definition | vermogen van iemand om zelfstandig te bepalen hoe zijn leven op verschillende levensgebieden zoals wonen, werken, sociale contacten, eruit moet zien; ook de mogelijkheid om iemand zo veel mogelijk regie te laten houden over zijn leven wanneer hij zorg en/of begeleiding nodig heeft | |
Algemener begrip | zelfstandigheid | |
Ook wel | stuurkracht | |
Zie ook | zorg-op-maat | |
Term | empowerment | |
Definition | het versterken van mensen en groepen zodat ze kunnen deelnemen aan de samenleving en in staat gesteld worden om eigenmachtig te beslissen en te handelen; ook methodieken gericht op individuen, groepen of organisaties om zelfvertrouwen, zelfbewustzijn en positief zelfbeeld te vergroten | |
Zie ook | cliëntondersteuning | |
Term | kortdurend verblijf | |
Definition | logeeropvang in een instelling ter ontlasting van de mantelzorger, vergoed vanuit de Wmo 2015, Jeugdwet of Wlz; vanuit de Jeugdwet en Wlz alleen indien permanent toezicht noodzakelijk is | |
Algemener begrip | logeeropvang | |
Term | Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg | |
Definition | Wvggz; regelt gedwongen zorg van mensen met psychische aandoeningen die een gevaar voor zichzelf of anderen veroorzaken; dwang (verplichte zorg) is ook mogelijk in de thuissituatie; opvolger van de Wet Bopz; inwerkingtreding 1 januari 2020 | |
Ook wel | Wvggz | |
Zie ook | BOPZ | |
Term | persoonsgerichte zorg | |
Definition | zorgvisie in de langdurige zorg en de zorg voor chronisch zieken waarbij de persoon met zijn wensen en mogelijkheden centraal staat en niet de aandoening of beperking; belangrijke aspecten daarbij zijn zelfmanagement, samen beslissen, bejegening en keuzevrijheid; van de patiënt wordt een actieve rol verwacht, terwijl de zorgverlener steeds meer als coach fungeert | |
Algemener begrip | vraaggestuurd werken | |
Ook wel | mensgerichte zorg | |
Zie ook | samen beslissen | |
Term | Wlz-zorg | |
Definition | zorg betaald vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), namelijk een integraal pakket aan zorg dat omvat: verblijf (in een instelling of verblijfszorg thuis, inclusief maaltijdverstrekking en huishoudelijke hulp), persoonlijke verzorging, begeleiding, behandeling, verpleging, hulpmiddelen om te bewegen of voor vervoer, vervoer van en naar dagbehandeling en dagbesteding, woningaanpassingen en logeeropvang ter ontlasting van mantelzorgers; voor mensen met een somatische of psychogeriatrische aandoening of beperking, of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking die blijvend behoefte hebben aan permanent toezicht en 24 uur per dag zorg in nabijheid | |
Algemener begrip | geïndiceerde zorg | |
Ook wel | zorgaanspraken | |
Specifieker begrip | meerzorg | |
Zie ook | CIZ | |
Term | zorgkantoren | |
Definition | zelfstandig werkende kantoren die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de Wlz-zorg; taken zijn onder meer de zorginkoop, het goedkeuren en vaststellen van persoonsgebonden budgetten en deelnemen aan overleg (onder meer met zorggebruikers en zorgaanbieders) over het gewenste zorgaanbod in de regio; zijn betrokken bij afspraken over indicatiestelling, zorgtoewijzing en oplossingen voor wachtlijsten; per regio is een zorgverzekeraar aangewezen als zorgkantoor | |
Zie ook | indicatiestelling | |
Term | wijkrestaurants | |
Definition | restaurants gericht op een wijk of buurt, vaak gesitueerd in een zorginstelling, een multifunctionele accommodatie of wijkcentrum, met als doelen met name het bevorderen van contacten tussen wijkbewoners, het mogelijk maken dat ouderen en mensen met een beperking langer zelfstandig kunnen blijven wonen, het bieden van gevarieerd eten voor een betaalbare prijs en/of het bieden van een werkplek aan mensen met een grote achterstand tot de arbeidsmarkt | |
Algemener begrip | maaltijdvoorzieningen | |
Ook wel | open tafel | |
Term | behandeling | |
Definition | handelingen en interventies van medische, gedragswetenschappelijke of paramedische aard, gericht op herstel of voorkoming van verergering van een aandoening of van problemen in verband met de aandoening | |
Algemener begrip | zorgfuncties | |
Term | verblijf | |
Definition | het tijdelijk of permanent wonen in een instelling voor mensen die vanwege een aandoening of beperking niet (meer) thuis kunnen wonen; vergoed vanuit de Wlz of Zvw | |
Algemener begrip | zorgfuncties | |
Specifieker begrip | deeltijdverblijf | |
Zie ook | intramurale zorg | |
Term | verpleging | |
Definition | het herkennen, analyseren, advies en bijstand verlenen ten aanzien van feitelijke of dreigende gevolgen van lichamelijke en/of geestelijke ziekteprocessen, beperkingen, ontwikkelingsstoornissen voor het functioneren van iemand en het uitvoeren van daarmee samenhangende verpleegtechnische handelingen; tevens de beïnvloeding van mensen ter instandhouding en bevordering van hun gezondheid | |
Algemener begrip | zorgfuncties | |
Specifieker begrip | dagverpleging | |
Term | zorg met verblijf | |
Definition | Wlz-zorg waarbij de cliënt in een instelling verblijft, zoals een verpleeghuis of een verzorgingshuis; verblijfszorg kan vanuit de Wlz ook thuis aangeboden worden, dan is er sprake van verpleeghuiszorg thuis | |
Algemener begrip | Wlz-zorg | |
Zie ook | intramurale zorg | |
Term | CIZ | |
Definition | Centrum Indicatiestelling Zorg; zelfstandig bestuursorgaan dat de toegang tot de Wlz beheert; het CIZ beoordeelt op basis van de zorgbehoefte of iemand in aanmerking komt voor Wlz-zorg en controleert bij de Sociale Verzekeringsbank of hij of zij er recht op heeft; zo ja dan verstrekt het CIZ de cliënt een indicatiebesluit | |
Algemener begrip | indicatieorganen | |
Ook wel | Centrum Indicatiestelling Zorg | |
Zie ook | indicatiebesluit | |
Term | gebruikelijke hulp | |
Definition | hulp die naar algemeen aanvaarde opvattingen in redelijkheid mag worden verwacht van de echtgenoot, ouders, inwonende kinderen of andere huisgenoten van iemand die problemen heeft in zijn zelfredzaamheid | |
Algemener begrip | informele zorg | |
Zie ook | Wmo | |
Term | geïndiceerde zorg | |
Definition | zorg waarvoor men pas na indicatiestelling in aanmerking kan komen, zoals de aanspraken uit de Wet langdurige zorg en bepaalde vormen van jeugdhulp | |
Algemener begrip | zorg | |
Specifieker begrip | Wlz-zorg | |
Zie ook | indicatiestelling | |
Term | langdurige zorg | |
Definition | zorg voor mensen met een beperking, chronisch zieken en ouderen die langere tijd professionele zorg en/of begeleiding nodig hebben in hun dagelijks leven en waarbij de nadruk niet ligt op behandeling en herstel; de zorg wordt geleverd door beroepsmatige zorg-, hulp- en dienstverleners, maar ook door informele zorgverleners, zoals familieleden, vrienden, buren en vrijwilligers | |
Algemener begrip | zorg | |
Ook wel | care | |
Specifieker begrip | thuiszorg | |
Zie ook | curatieve zorg | |
Term | persoonsgebonden budget | |
Definition | pgb; geldbedrag dat iemand kan aanvragen om zelf zorg, begeleiding, hulp(middelen) of voorzieningen vanuit de Wlz, Wmo 2015, Jeugdwet of Zvw in te kopen; men kiest zelf de zorg- of hulpverleners, begeleiders of hulpmiddelen uit en het budget wordt via trekkingsrecht beheerd door de Sociale Verzekeringsbank, behalve het pgb Zvw dat uitbetaald wordt door de zorgverzekeraar | |
Ook wel | cliëntgebonden budget | |
Specifieker begrip | persoonlijk assistentiebudget | |
Zie ook | budgethouders | |
Term | samen beslissen | |
Definition | manier van werken waarbij een zorgverlener samen met de patiënt tot beslissingen over diens behandeling komt die het beste passen bij die patiënt, onder meer door wederzijdse informatie-uitwisseling, inzet van keuzehulpen en een specifieke manier van communiceren | |
Ook wel | gezamenlijke besluitvorming | |
Specifieker begrip | proactieve zorgplanning | |
Zie ook | persoonsgerichte zorg | |
Term | zorg in natura | |
Definition | zorg die geleverd wordt door een zorgaanbieder en waarop iemand aanspraak kan maken volgens de Wlz (Wet langdurige zorg), de Wmo 2015 (Wet maatschappelijke ondersteuning), de Jeugdwet (Jw) of de Zvw (Zorgverzekeringswet); de zorgaanbieder krijgt de geleverde zorg via een zorgkantoor vergoed (Wlz), via de gemeente (Wmo 2015 of Jw) of via een zorgverzekeraar (Zvw) | |
Algemener begrip | zorgverlening | |
Specifieker begrip | Modulair Pakket Thuis | |
Zie ook | persoonsgebonden budget | |
Term | burgerkracht | |
Definition | vermogen van burgers om op eigen initiatief maar zo nodig met hulp van overheid, instellingen en ondernemingen zelf sociale en maatschappelijke problemen aan te pakken | |
Algemener begrip | zelfstandigheid | |
Zie ook | actief burgerschap | |
Term | eigen kracht | |
Definition | eigen talenten, vaardigheden, kennis en contacten van mensen; in de zorg- en hulpverlening wordt geprobeerd zo veel mogelijk de eigen kracht van mensen aan te spreken en te versterken zodat mensen zelfredzamer worden en de zorgvraag vermindert | |
Algemener begrip | zelfstandigheid | |
Zie ook | Eigen Krachtconferenties | |
Term | mantelval | |
Definition | fenomeen dat mantelzorgers vaak geleidelijk aan steeds meer taken overnemen en zorg verlenen waardoor ook de belasting voor de mantelzorger gestaag toeneemt | |
Term | mantelwerk | |
Definition | het verlenen van mantelzorg waarbij er sprake is van een structurele vergoeding vanuit het persoonsgebonden budget van de zorgvrager voor het gedeelte van de zorg waarvoor een indicatie is afgegeven | |
Term | zorg | |
Definition | alle vormen van zorg, het verlenen van medische, verpleegkundige of verzorgende hulp aan iemand; ook vormen van ondersteuning en begeleiding vallen onder zorg | |
Specifieker begrip | geïndiceerde zorg | |
Zie ook | wonen zorg welzijn | |
Term | wachttijden | |
Definition | periodes die iemand ergens op moet wachten, bijvoorbeeld op een medische behandeling of op stappen in een asielprocedure; overzichten van wachttijden worden vastgelegd in wachtlijsten | |
Algemener begrip | zorgverlening | |
Zie ook | overbruggingszorg | |
Term | praktische dienstverlening | |
Definition | dienstverlening op het gebied van praktische en/of huishoudelijke zaken, zoals boodschappenhulp, klussenhulp of maaltijdvoorzieningen, voor mensen met een verminderde mobiliteit of zelfredzaamheid of voor mensen die er tijd mee willen besparen of het gemak ervan willen hebben; kan uitgevoerd worden door bijvoorbeeld vrijwilligers, thuiszorg, commerciële bedrijven of welzijnsinstellingen | |
Algemener begrip | begeleiding | |
Ook wel | hand- en spandiensten | |
Specifieker begrip | aanvullend vervoer | |
Zie ook | dienstenpakketten | |
Term | bovenregionaal vervoer | |
Definition | BRV; taxivervoer, onder de merknaam Valys, voor sociaal-recreatieve doeleinden voor mensen met een mobiliteitsbeperking, zoals mensen met een beperking en ouderen, deels vergoed door het ministerie van VWS tot een maximum aantal kilometers per jaar; van 'deur tot deur' of als aanvulling op een reis met het openbaar vervoer; het vervoer is bovenregionaal: voor reizen van meer dan vijf openbaarvervoerzones | |
Algemener begrip | aanvullend vervoer | |
Ook wel | Valys | |
Term | sociale marktplaatsen | |
Definition | virtuele marktplaatsen waar mensen uit een buurt, wijk, dorp of stad, direct of via bemiddeling van tussenpersonen, met elkaar in contact kunnen komen voor het vinden en/of organiseren van hulp, diensten, activiteiten of goederen; soms ook met betrokkenheid van bedrijven, maatschappelijke organisaties en vrijwilligersorganisaties | |
Ook wel | burenhulpcentrales | |
Zie ook | buurthulp | |
Term | sociaal domein | |
Definition | (gemeentelijke) beleidsterreinen die te maken hebben met de ondersteuning van mensen, het vergroten van de leefbaarheid en het bevorderen van participatie, zoals werk en inkomen, welzijnswerk, zorg, jeugdzorg en onderwijs | |
Term | begeleid uitgaan | |
Definition | begeleiding bij wandelen, winkelen, kerkbezoek, recreatieve activiteiten enz. | |
Zie ook | maatjesprojecten | |
Term | wonen | |
Definition |
| |
Algemener begrip | zorgfuncties | |
Specifieker begrip | begeleid wonen | |
Zie ook | verblijf | |
Term | begeleid zelfstandig wonen | |
Definition | zelfstandig wonen met een aantal uur begeleiding en ondersteuning per dag of per week voor verschillende doelgroepen zoals mensen met een verstandelijke beperking, (ex-)psychiatrische patiënten, ex-gedetineerden en ex-thuislozen | |
Algemener begrip | begeleid wonen | |
Term | zelfstandig wonen | |
Definition | wonen in een woning met eigen voordeur en huisnummer, in tegenstelling tot verblijf in een instelling; eventueel kan ondersteuning, begeleiding, verzorging of verpleging nodig zijn om zelfstandig te kunnen blijven wonen | |
Algemener begrip | wonen | |
Specifieker begrip | begeleid zelfstandig wonen | |
Zie ook | domotica | |
Term | maatschappelijke ondersteuning | |
Definition | MO; alle vormen van ondersteuning en begeleiding waardoor de zelfredzaamheid en/of het sociaal functioneren van mensen wordt hersteld of bevorderd; vanuit de Wmo 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor het bevorderen van de sociale samenhang, de mantelzorg en vrijwilligerswerk, de toegankelijkheid van voorzieningen, diensten en ruimten voor mensen met een beperking, de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente, alsmede voor het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld; voor het ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen, zo veel mogelijk in de eigen leefomgeving en voor het bieden van beschermd wonen en opvang | |
Algemener begrip | begeleiding | |
Specifieker begrip | cliëntondersteuning | |
Zie ook | participatie | |
Term | zorgplannen | |
Definition | schriftelijke vastlegging door zorgpersoneel in samenspraak met de cliënt en/of diens cliëntsysteem, van de gestelde doelen, de verwachte tijdsduur, de te verrichte taken, het tijdstip van zorgverlening, de omvang van de te verlenen hulp, de wensen van de cliënt t.a.v. de zorg en ondersteuning, de in te zetten deskundigheid, het tijdstip van de evaluatie en de zorgverleners van andere organisaties waarmee samengewerkt wordt; het gaat om individuele afspraken over de zorg en diensten die iemand krijgt; in de praktijk worden allerlei benamingen gebruikt zoals leefplannen, begeleidingsplannen, ondersteuningsplannen, zorg-leefplannen, afhankelijk van de soort organisatie of van het aspect waarop zo'n organisatie nadruk wil leggen; onderdeel van het zorgdossier | |
Ook wel | leefplannen | |
Specifieker begrip | familiegroepsplannen | |
Term | verpleeghuiszorg thuis | |
Definition | verpleeghuiszorg voor mensen met een verpleeghuisindicatie die buiten het verpleeghuis wordt geboden aan mensen thuis; indien iemand ervoor kiest niet in een instelling te gaan wonen, kan hij thuis de benodigde zorg ontvangen in de volgende leveringsvormen: via een Volledig Pakket Thuis (VPT) waarbij één zelfgekozen zorgaanbieder alle benodigde zorg aan huis levert, via een persoonsgebonden budget waarbij iemand zelf zijn zorgaanbieders regelt of via een Modulair Pakket Thuis (MPT) in het geval dat iemand niet het volledige pakket aan zorg nodig heeft en waarbij iemand verschillende zorgaanbieders kan inschakelen en/of kan kiezen voor een combinatie van zorg in natura en een persoonsgebonden budget | |
Algemener begrip | verpleegzorg | |
Ook wel | aanvullende verpleeghuiszorg | |
Specifieker begrip | Modulair Pakket Thuis | |
Zie ook | substitutie | |
Term | dwangbehandeling | |
Definition | vanuit de WGBO, behandeling in een acute noodsituatie waarbij de patiënt wilsonbekwaam is, en dus geen toestemming voor de behandeling kan geven, en zonder ingrijpen ernstige schade zou oplopen; dwangbehandeling (voorheen geregeld in de Wet Bopz) heet in de ggz nu verplichte zorg en is geregeld in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg; voor mensen met een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke beperking heet dit nu onvrijwillige zorg en dit is geregeld in de Wet zorg en dwang | |
Algemener begrip | vrijheidsbeperking | |
Ook wel | gedwongen behandeling | |
Zie ook | WGBO | |
Term | intramurale zorg | |
Definition | zorg die verleend wordt aan mensen die langer dan 24 uur in een instelling verblijven zoals een verpleeg- of verzorgingshuis, ziekenhuis of een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking | |
Specifieker begrip | verpleeghuiszorg | |
Zie ook | semimurale zorg | |
Term | WGBO | |
Definition | Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst; regelt zowel de rechten van de (minderjarige) patiënt in de verhouding patiënt-behandelaar als het recht op informatie, de toestemmingsvereiste voor behandeling (informed consent) en het recht op privacy | |
Ook wel | Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst | |
Zie ook | behandelverbod | |
Term | wilsverklaringen | |
Definition | verklaringen waarin mensen vastleggen wat ze willen als ze niet meer in staat zijn hun wil kenbaar te maken | |
Specifieker begrip | behandelverbod | |
Zie ook | WGBO | |
Term | sleutelbeheer | |
Definition | (problematiek rond) het beheer van sleutels van de woningen van cliënten die zorg thuis ontvangen door (thuis)zorginstellingen en/of mantelzorgers | |
Zie ook | zorg thuis | |
Term | zorgbehoefte | |
Definition | behoefte aan zorg, hulp en/of ondersteuning; in het kader van beleid de veronderstelde wens en noodzaak van zorg | |
Algemener begrip | zorgverlening | |
Ook wel | hulpbehoefte | |
Specifieker begrip | indicatie | |
Zie ook | intake | |
Term | wettelijke vertegenwoordiging | |
Definition | optreden in naam van de vertegenwoordigde; aanwijzing berust op de wet, bijvoorbeeld ouders vertegenwoordigen hun minderjarige kinderen of de curator een onder curatele gestelde | |
Specifieker begrip | curatele | |
Term | cliëntenorganisaties | |
Definition | belangenorganisaties van psychiatrische patiënten en ex-psychiatrische cliënten; hier kan men ook terecht voor vragen over bijvoorbeeld financiën, wonen, dagbesteding, wet- en regelgeving, zelfredzaamheid, sociale contacten en werk | |
Algemener begrip | belangenorganisaties | |
Opmerking | wordt met name gebruikt voor psychiatrische (ex-)patiënten of cliënten; voor overige patiëntengroepen zie patiëntenorganisaties | |
Zie ook | cliëntondersteuning | |
Term | familieorganisaties | |
Definition | organisaties van familieleden en/of mantelzorgers die de belangen behartigen van mensen die hiertoe niet voldoende in staat zijn | |
Algemener begrip | belangenorganisaties | |
Zie ook | familie | |
Term | ouderorganisaties | |
Definition |
| |
Algemener begrip | belangenorganisaties | |
Ook wel | ouderverenigingen | |
Zie ook | zelfhulp | |
Term | migrantenorganisaties | |
Definition | belangenorganisaties opgericht voor en bemenst door mensen uit minderheidsgroepen | |
Algemener begrip | belangenorganisaties | |
Term | belastbaarheid | |
Definition | vermogen tot het leveren van prestaties en kunnen omgaan met tegenslagen; wordt bepaald door individuele eigenschappen zoals sekse, leeftijd, ervaring, opleidingsniveau, emoties, behoeften en motivaties | |
Opmerking | ook te zien als draagkracht | |
Zie ook | belasting | |
Term | belasting | |
Definition | draaglast in psychisch of lichamelijk opzicht | |
Ook wel | draaglast | |
Specifieker begrip | dubbele belasting | |
Zie ook | belastbaarheid | |
Term | dubbele belasting | |
Definition | belasting, fysiek en emotioneel, door de combinatie van zorgtaken en betaalde arbeid | |
Algemener begrip | belasting | |
Zie ook | arbeid en zorg | |
Term | fysieke belasting | |
Definition | draaglast in lichamelijk opzicht | |
Algemener begrip | belasting | |
Term | overbelasting | |
Definition | situatie waarbij de draaglast van iemand groter is dan de draagkracht | |
Algemener begrip | belasting | |
Zie ook | overspannenheid | |
Term | psychische belasting | |
Definition | draaglast in psychisch opzicht | |
Algemener begrip | belasting | |
Term | zorgbelasting | |
Definition | belasting in zorgsituaties | |
Algemener begrip | belasting | |
Ook wel | zorglast | |
Zie ook | mantelzorg | |
Term | belevingsgerichte zorg | |
Definition | zorgverlening waarbij de beleving die de patiënt heeft van zijn situatie, zijn ziekte en mogelijkheden, uitgangspunt is; ook: zorg voor dementerende ouderen met gebruikmaking van belevingsgerichte omgangsvormen zoals validation, snoezelen of reminiscentie | |
Algemener begrip | vraaggestuurd werken | |
Ook wel | BGZ | |
Specifieker begrip | warme zorg | |
Zie ook | levensverhalen | |
Term | warme zorg | |
Definition | zorg voor dementerenden waarbij door huiselijkheid, kleinschaligheid en een goede relatie tussen begeleiders en patiënten het gevoel van veiligheid bij de patiënten bevorderd wordt | |
Algemener begrip | belevingsgerichte zorg | |
Zie ook | dementerenden | |
Term | reminiscentie | |
Definition | methodiek voor het werken met herinneringen, op te halen met oude foto's of voorwerpen, onder meer gebruikt in de ouderenzorg en het opbouwwerk | |
Zie ook | belevingsgerichte zorg | |
Term | snoezelen | |
Definition | het aanbieden van aangename zintuiglijke prikkels, zoals geuren, aanraken van zachte materialen, speciale lichteffecten enz. in een aangepaste ruimte; bedoeld voor kinderen en volwassenen met een meervoudige of verstandelijke beperking en ook toegepast bij dementerende ouderen | |
Zie ook | belevingsgerichte zorg | |
Term | validation | |
Definition | benaderingsvorm waarbij aangesloten wordt bij de belevingswereld van de cliënt; centraal staat dat de hulpverlener zich zo veel mogelijk inleeft in de gedachten en gevoelens van de cliënt | |
Zie ook | belevingsgerichte zorg | |
Term | Wlz | |
Definition | Wet langdurige zorg; regelt zorg aan kwetsbare ouderen, mensen met een beperking en mensen met een ernsitge psychischte stoornis die blijvend 24 uur per dag toezicht en zorg dichtbij nodig hebben; iemand kan verblijven in een instelling zoals een verpleeghuis of kan ervoor kiezen om de zorg thuis te ontvangen via een Volledig Pakket Thuis, een Modulair Pakket Thuis, een persoonsgebonden budget (pgb) of via een combinatie van een pgb en een MPT; inwerkingtreding 1 januari 2015 en vervanging van de AWBZ wat betreft de langdurige intensieve zorg; per 2021 ook toegankelijk voor mensen die hun leven lang intensieve geestelijke gezondheidszorg nodig hebben | |
Ook wel | Wet langdurige zorg | |
Zie ook | persoonsgebonden budget | |
Term | vrijwilligerscentrales | |
Definition | organisaties die zich richten op bemiddeling tussen potentiële vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties; houden zich verder onder meer bezig met informatieverstrekking over vrijwilligerswerk, imagoversterking van het vrijwilligerswerk, het bieden van training, advies en faciliteiten, projectmatige activiteiten zoals maatschappelijk betrokken ondernemen, maatschappelijke stages, sociale activering en belangenbehartiging | |
Ook wel | vrijwilligersinformatiepunten | |
Zie ook | vrijwilligersbemiddeling | |
Term | vervoersvoorzieningen | |
Definition | hulpmiddelen, aanpassingen of geld, verstrekt volgens de socialezekerheidswetten, die ervoor zorgen dat mensen met een beperking (zelfstandig) kunnen reizen | |
Algemener begrip | maatschappelijke ondersteuning | |
Specifieker begrip | aanvullend vervoer | |
Zie ook | leerlingenvervoer | |
Term | werkvoorzieningen | |
Definition | hulpmiddelen, aanpassingen of geld, verstrekt volgens de socialezekerheidswetten, die ervoor zorgen dat mensen met een beperking kunnen werken | |
Ook wel | persoonsgebonden voorzieningen | |
Term | Abbeyfieldhuizen | |
Definition | kleinschalige woonvormen voor veelal alleenstaande ouderen, waarin men zelfstandig woont met gebruikmaking van gemeenschappelijke ruimtes (huiskamer, keuken enz.), met een lichte vorm van begeleiding door thuisbegeleiders en vrijwilligers | |
Term | kostendelersnorm | |
Definition | norm voor de hoogte van een uitkering volgens de Participatiewet, Anw, IOAW, IOAZ, AIO, Anw en Toeslagenwet; naarmate meer mensen in een huis wonen, ontvangt iedere afzonderlijke uitkeringsgerechtigde een lagere uitkering omdat meer mensen de kosten delen | |
Ook wel | mantelzorgboete | |
Zie ook | co-wonen | |
Term | Wmo | |
Definition | Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; regelt een samenhangend aanbod van zorg- en welzijnsvoorzieningen die gemeenten verstrekken om mensen te ondersteunen op het gebied van zelfredzaamheid, participatie, beschermd wonen en opvang; inwerkingtreding 1 januari 2015, opvolger van de eerdere Wmo | |
Ook wel | Wet maatschappelijke ondersteuning | |
Zie ook | gebruikelijke hulp | |
Term | vrijwilligers | |
Definition | mensen die vrijwilligerswerk verrichten | |
Specifieker begrip | vrijwilligers in de zorg | |
Zie ook | vrijwilligerswerk | |
Term | professionele zorg | |
Definition | alle zorg en ondersteuning die beroepsmatig wordt verleend | |
Algemener begrip | zorg | |
Ook wel | formele zorg | |
Zie ook | informele zorg | |
Term | één gezin één plan één regisseur | |
Definition | manier van werken binnen het sociaal domein waarbij de cliënt en zijn gezin centraal staat, er door zorg- en hulpverleners van verschillende organisaties wordt samengewerkt in een samenhangend zorgtraject waarbij zij en de cliënt één gezamenlijk dossier gebruiken voor afstemming over doelen, behandelplan en afspraken en één zorg- of hulpverlener de zorg-, hulp- en dienstverlening coördineert | |
Term | maatwerkvoorzieningen | |
Definition | op de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van een persoon afgestemd geheel van diensten, hulpmiddelen, woningaanpassingen en andere maatregelen ten behoeve van zelfredzaamheid en/of participatie en/of beschermd wonen en opvang; de maatwerkvoorziening is aanvullend op wat iemand zelf kan bijdragen en vormt samen met de inzet van eigen kracht en/of ondersteuning vanuit het sociaal netwerk een samenhangend ondersteuningsaanbod vanuit de Wmo 2015 | |
Zie ook | participatie | |
Term | intercultureel werken | |
Definition | manier van werken waarbij er respect is voor en rekening gehouden wordt met verschillende culturele achtergronden en omstandigheden | |
Zie ook | interculturalisatie | |
Term | vraaggestuurd werken | |
Definition | manier van werken waarbij de patiënt/cliënt/klant met zijn situatie, mogelijkheden en vraag centraal staat en de zorg-, hulp- en/of dienstverlening ontvangt die tegemoet komt aan zijn wensen en verwachtingen en die voldoet aan de professionele standaarden | |
Algemener begrip | zorgvisies | |
Ook wel | klantgerichte zorg | |
Specifieker begrip | belevingsgerichte zorg | |
Zie ook | vraagsturing | |
Term | vermaatschappelijking ggz | |
Definition | verschuiving binnen de geestelijke gezondheidszorg van intramurale opvang naar zorg aan huis en begeleiding in de samenleving (op het gebied van werken, wonen, dagbesteding enz.) | |
Algemener begrip | vermaatschappelijking van de zorg | |
Specifieker begrip | kwartiermaken | |
Zie ook | maatschappelijke steunsystemen | |
Term | beschermingsbewind | |
Definition | het beheren van inkomen en vermogen van mensen die (tijdelijk) door hun lichamelijke of geestelijke toestand niet in staat zijn hun financiële belangen te behartigen of die problematische schulden hebben; uitgevoerd door een bewindvoerder die door de kantonrechter wordt toegewezen, bijvoorbeeld een familielid of een medewerker van een bewindvoerderskantoor; de betrokkene blijft handelingsbekwaam | |
Zie ook | curatele | |
Term | betaald verlof | |
Definition | toestemming van de werkgever aan de werknemer om met behoud van loon zijn arbeid om enigerlei reden voor korte of langere tijd te onderbreken | |
Term | feedback | |
Definition | het gevraagd en ongevraagd leveren van positief of negatief commentaar ergens op, bijvoorbeeld op het handelen van een zorgverlener of op het aanbod van een instelling; vindt niet op vaste momenten plaats zoals bij evaluatie | |
Specifieker begrip | cliëntenfeedback | |
Term | trekkingsrecht | |
Definition | beheer van het persoonsgebonden budget waarbij de budgethouder zelf de zorg- of hulpverleners, begeleiders of hulpmiddelen inkoopt, maar waarbij het budget beheerd wordt door de Sociale Verzekeringsbank, die ook de betalingen verzorgt; per 1 januari 2015 voor iedereen met een pgb vanuit de Wmo 2015, Wet langdurige zorg (Wlz) en Jeugdwet | |
Ook wel | pgb-trekkingsrecht | |
Zie ook | persoonsgebonden budget | |
Term | familiegroepsplannen | |
Definition | plannen van aanpak opgesteld door de ouders, samen met bloedverwanten, aanverwanten of anderen die tot de sociale omgeving van de jeugdige behoren, waarin staat wat zij zelf kunnen doen voor het oplossen van het probleem van de jeugdige en waar zij verdere hulp nodig hebben; geldt als hulpverleningsplan, geregeld in de Jeugdwet | |
Algemener begrip | zorgplannen | |
Zie ook | Eigen Krachtconferenties | |
Term | huishoudelijkehulptoelage | |
Definition | HHT; toelage die de Rijksoverheid aan gemeenten in 2015-2016 beschikbaar stelde voor het stimuleren van de vraag naar huishoudelijke hulp, om zoveel mogelijk volwaardige werkgelegenheid te behouden; een aantal gemeenten heeft nadien zelf een bedrag beschikbaar gesteld om onder bepaalde voorwaarden huishoudelijke hulp tegen een goedkoper tarief in te kopen; bij de meeste gemeenten is ook deze mogelijkheid inmiddels afgeschaft | |
Ook wel | HHT | |
Zie ook | dienstencheques | |
Term | dienstencheques | |
Definition | door de overheid gesubsidieerde cheques, waarmee burgers tegen een gereduceerd tarief bijvoorbeeld een huishoudelijke hulp of tuinman kunnen inhuren bij een bedrijf dat deze mensen in loondienst heeft; algemeen ingevoerd in België, in Nederland konden mensen met een Wmo-indicatie in bepaalde gemeenten via een dienstencheque subsidie krijgen op dienstverlening aan huis zoals huishoudelijke hulp; meestal weer afgeschaft per 2020, soms nog voor mantelzorgers | |
Zie ook | huishoudelijkehulptoelage | |
Term | mantelzorgcafés | |
Definition | ontmoetingsmomenten in bijvoorbeeld een café of wijk- en buurtcentrum voor mantelzorgers; de cafés bieden naast gezelligheid en contact met lotgenoten ook informatie via activiteiten en thema's gerelateerd aan de zorg en aanverwante zaken | |
Algemener begrip | lotgenotencontact | |
Zie ook | mantelzorg | |
Term | indicatiebesluit | |
Definition | besluit waarin het CIZ vaststelt of een cliënt voldoet aan de toegangscriteria voor zorg vanuit de Wlz; er worden geen uitspraken gedaan over het aantal benodigde uren zorg, alleen over het zorgprofiel waartoe de cliënt behoort, zoals VG (sector verstandelijk gehandicapt) wonen met begeleiding en intensieve verzorging; afspraken over de precieze invulling van de benodigde zorg maakt de cliënt met de zorgaanbieder in het zorgplan | |
Zie ook | CIZ | |
Term | Modulair Pakket Thuis | |
Definition | MPT; leveringsvorm voor mensen met een Wlz-indicatie die de zorg thuis willen ontvangen in plaats van in een zorginstelling; mogelijk indien iemand niet het volledige pakket aan zorg nodig heeft (VPT) en/of waarbij iemand verschillende zorgaanbieders wil inschakelen en/of via een combinatie van zorg in natura en een persoonsgebonden budget | |
Algemener begrip | verpleeghuiszorg thuis | |
Ook wel | MPT | |
Term | burgercoöperaties | |
Definition | lokale burgerinitiatieven waarbij een coöperatieve vereniging of soms ook een vereniging of stichting wordt opgericht door en voor burgers, gebaseerd op betrokkenheid, wederkerigheid en zelfredzaamheid, waarbij de burgers gezamenlijk werken aan een betere leefomgeving, bijvoorbeeld door te zorgen voor advies en diensten op het gebied van zorg, wonen en welzijn, door zich in te zetten voor betere speel- of ontmoetingsmogelijkheden of stimulering van duurzame energie in de wijk; in de praktijk zijn er veel verschillende benamingen, zoals buurtcoöperatie, zorgcoöperatie, energiecoöperatie of dorpscoöperatie (meestal afhankelijk van waar de nadruk van de activiteiten op ligt), stadsdorpen | |
Ook wel | stadsdorpen | |
Zie ook | buurthulp | |
Term | eerstelijnsverblijf | |
Definition | ELV; tijdelijke opname van mensen met een zorgbehoefte vanwege medische redenen in een verzorgings- of verpleeghuis gedurende maximaal zes weken bij een toegenomen zorgbehoefte, ter ontlasting van de mantelzorg, bij ziekte van de mantelzorger en/of na een ziekenhuisopname; eerstelijnsverblijf valt onder de verantwoordelijkheid van een huisarts, een specialist ouderengeneeskunde of een arts verstandelijk gehandicapten | |
Algemener begrip | kortdurende opname | |
Zie ook | zorghotels | |
Term | abstineren | |
Definition | het in bepaalde gevallen staken of niet beginnen aan medisch levensverlengend handelen omdat dit naar heersend medisch inzicht zinloos is of omdat de patiënt in een wilsverklaring heeft vastgelegd dat hij bepaalde behandelingen weigert | |
Zie ook | behandelverbod | |
Term | behandelverbod | |
Definition | schriftelijke wilsverklaring waarin iemand wanneer hij (nog) wilsbekwaam is, vastlegt welke behandelingen hij niet meer wenst onder welke omstandigheden zoals levensrekkende behandelingen in geval van een coma; weigering van behandeling is mogelijk vanuit de WGBO wanneer iemand wilsbekwaam is | |
Algemener begrip | wilsverklaringen | |
Zie ook | abstineren | |
Term | euthanasieverzoeken | |
Definition | schriftelijke verklaringen waarin iemand vastlegt onder welke omstandigheden hij verzoekt om beëindiging van zijn leven door zijn behandelend arts | |
Algemener begrip | wilsverklaringen | |
Zie ook | euthanasie | |
Term | nulde lijn | |
Definition | segment binnen het sociaal domein en de zorg, naast de eerste en de tweede lijn, waarin het gaat over de eigen kracht van mensen, mantelzorg en vrijwilligerswerk, informele netwerken, wijkinitiatieven, preventie en voorlichting en algemeen toegankelijke voorzieningen zoals buurtcentra of scholen, enz. | |
Zie ook | burgerkracht | |
Term | eerste lijn | |
Definition | segment binnen het sociaal domein en de zorg, naast de nulde en de tweede lijn, waarin het gaat om vrij toegankelijke zorg en kortdurende ondersteuning die gekenmerkt worden door generalistisch werken, zoals door huisarts of sociaal wijkteam | |
Zie ook | nulde lijn | |
Term | tweede lijn | |
Definition | segment binnen het sociaal domein en de zorg, naast de nulde en de eerste lijn, waarin het gaat om gespecialiseerde zorg of langdurige ondersteuning die alleen toegankelijk is na een verwijzing of indicatie | |
Zie ook | eerste lijn | |
Term | cliëntenraden | |
Definition | afvaardigingen van cliënten van een organisatie die gevraagd en ongevraagd advies geven aan de organisatie over zaken die voor hen belangrijk zijn; in de zorg: raden van bewoners, patiënten of gebruikers van een zorginstelling die bevoegdheden hebben om het beleid van de instelling en de samenstelling van het instellingsbestuur te beïnvloeden; in de sociale zekerheid: afvaardigingen van cliënten van UWV, SVB of de Sociale Dienst of van gebruikers van Wmo-voorzieningen die de dienstverlening evalueren en verbeteringen voorstellen | |
Term | wijkteams | |
Definition | teams die in een bepaalde wijk opereren, zoals interdisciplinaire, ambulante en proactief opererende teams van beroepskrachten vanuit onder meer gemeente, politie, opbouwwerk, woningcorporaties, maatschappelijke dienstverlening en zorg die op wijk- en huishoudenniveau (multi)problematiek signaleren en zorgen dat kwetsbare bewoners op een passende manier geholpen worden; groepen wijkbewoners, soms aangevuld met beroepskrachten, die zich inzetten voor de verbetering van de kwaliteit van hun wijk; politieteams met een wijk als werkgebied of zelfsturende, kleinschalige teams van wijkverpleegkundigen | |
Ook wel | buurtteams | |
Specifieker begrip | integrale teams | |
Zie ook | eerste lijn | |
Term | financiële begeleiding | |
Definition | begeleiding en coaching gericht op financiële zelfredzaamheid en aanpassing van iemands financiële gedrag zodat iemand zijn financiële situatie op orde krijgt en kan houden, onder meer het ordenen van de financiële administratie en inzicht te geven in inkomsten en uitgaven, door te kijken waar bespaard kan worden, waar meer gebruik van financiële regelingen en voorzieningen mogelijk is, hoe omgegaan moet worden met betalingen en betalingsachterstanden, met sparen, lenen en verzekeringen | |
Zie ook | administratieve ondersteuning | |
Term | preventief huisbezoek | |
Definition | bezoek aan zelfstandig wonende ouderen, vaak uitgevoerd door vrijwilligers, gericht op het informeren van ouderen over hulpverleningsmogelijkheden en het leggen van sociale contacten; wordt daarnaast soms gebruikt om gegevens te verzamelen voor gemeentelijk ouderenbeleid | |
Algemener begrip | bezoekwerk | |
Zie ook | ouderenadvisering | |
Term | ziekenbezoek | |
Definition | georganiseerd ziekenbezoek door vrijwilligers | |
Algemener begrip | bezoekwerk | |
Term | co-wonen | |
Definition | het samenwonen van een volwassen kind met een ouder | |
Algemener begrip | wonen | |
Zie ook | kostendelersnorm | |
Term | 113Online | |
Definition | zelfstandige en onafhankelijke ggz-instelling die online en telefonische hulpverlening op het gebied van zelfmoordpreventie biedt door psychologen of orthopedagogen | |
Algemener begrip | telefonische hulpverlening | |
Term | Eigen Krachtconferenties | |
Definition | bijeenkomsten waarbij mensen in een aantal fasen samen met hun familie en andere leden uit hun sociale netwerk, hulpverleners en een speciaal getrainde coördinator een plan opstellen om hun eigen problemen of conflicten op te lossen; wordt vooral binnen de jeugdzorg ingezet, maar ook in het kader van de Wmo 2015 bij burgers met een ondersteuningsvraag, bij jonggehandicapten bij het op weg helpen naar een baan, bij gezinnen met een gehandicapt kind enz. | |
Algemener begrip | systeemgericht werken | |
Zie ook | eigen kracht | |
Term | bijna-thuishuizen | |
Definition | kleinschalige, particuliere voorzieningen voor terminale patiënten, hoofdzakelijk door vrijwilligers gerund, waarbij de medische en verpleegkundige zorg wordt verleend door de thuiszorg en huisarts van de patiënt; ook low-care hospices genoemd | |
Algemener begrip | hospicevoorzieningen | |
Zie ook | stervensbegeleiding | |
Term | palliatieve zorg | |
Definition | actieve, totale zorg voor patiënten die niet meer te genezen zijn; zowel pijnbeheersing en bestrijding van andere lichamelijke klachten als aandacht voor psychologische, sociale en spirituele vragen of problemen; het algemene doel is een zo hoog mogelijke kwaliteit van het leven, voor zowel de patiënt als zijn naasten | |
Algemener begrip | zorg | |
Ook wel | eindelevenzorg | |
Specifieker begrip | spirituele zorg | |
Zie ook | netwerken palliatieve zorg | |
Term | terminale zorg | |
Definition | verzorging en de begeleiding van in de laatste levensfase (terminale fase) verkerende patiënten; de zorg is meestal intensief en veelal kortdurend en kan zowel thuis als binnen een instelling zoals een hospice worden geboden | |
Ook wel | stervenszorg | |
Specifieker begrip | palliatieve sedatie | |
Zie ook | netwerken palliatieve zorg | |
Term | stervensbegeleiding | |
Definition | hulpverlening van lichamelijke, psychische, sociale en spirituele aard aan stervenden en begeleiding van hun naasten | |
Algemener begrip | terminale zorg | |
Zie ook | bijna-thuishuizen | |
Term | doelgroepenvervoer | |
Definition | vervoer van bepaalde groepen mensen waarbij meestal meerdere mensen tegelijk worden vervoerd in een taxi of taxibusje | |
Specifieker begrip | aanvullend vervoer | |
Term | curatele | |
Definition | rechtsbescherming van meerderjarigen die zelf niet hun financiële en persoonlijke belangen kunnen behartigen, zoals mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking of andere psychische stoornis of verslaafden; de meerderjarige is handelingsonbekwaam; de curator is de wettelijke vertegenwoordiger | |
Algemener begrip | wettelijke vertegenwoordiging | |
Zie ook | beschermingsbewind | |
Term | verpleegzorg | |
Definition | verpleeghuiszorg die aan mensen met een verpleeghuisindicatie (Wlz-zorg) wordt geboden in verpleeghuizen, in verzorgingshuizen of in de thuissituatie, door verpleeghuizen, verzorgingshuizen of thuiszorgorganisaties | |
Algemener begrip | Wlz-zorg | |
Specifieker begrip | verpleeghuiszorg | |
Zie ook | thuiszorg | |
Term | budgethouders | |
Definition | mensen die een budget beheren, zoals afdelingshoofden van een gemeente of mensen die een persoonsgebonden budget ontvangen ter financiering van de door hen benodigde zorg | |
Ook wel | pgb-houders | |
Zie ook | persoonsgebonden budget | |
Term | dementie | |
Definition | complex van symptomen bestaande uit geheugenstoornissen in combinatie met een of meer andere cognitieve stoornissen zoals stoornissen in het begrijpen of produceren van taal, in het herkennen van objecten, in het uitvoeren van dagelijkse handelingen als aankleden, in oriëntatie en tijdsbesef; deze stoornissen hebben duidelijk een negatieve invloed op het dagelijks functioneren; veelvoorkomende vormen van dementie zijn de ziekte van Alzheimer en vasculaire dementie | |
Zie ook | Alzheimer Café | |
Term | besparingsbijdrage | |
Definition | bedrag dat iemand zelf moet meebetalen aan een verstrekte voorziening vanuit de Wmo of Zorgverzekeringswet, wanneer dit een gebruikelijke voorziening is, omdat dit bedrag bespaard wordt op de aanschafkosten die iemand anders gehad zou hebben; bijvoorbeeld orthopedisch schoeisel wordt door de zorgverzekeraar grotendeels vergoed, de besparingsbijdrage die iemand moet betalen is het bedrag dat hij uitspaart op de aanschaf van een gewoon paar schoenen | |
Zie ook | eigen bijdragen | |
Term | anderhalvelijnszorg | |
Definition | specialistische zorg in een huisartsenpraktijk of gezondheidscentrum in de wijk, waarbij een medisch specialist daar spreekuur houdt, al dan niet gezamenlijk met de huisarts; een verwijzing naar een specialist in het ziekenhuis is hierdoor soms niet nodig | |
Zie ook | substitutie | |
Term | taalcoaching | |
Definition | wekelijks informeel contact tussen een vrijwilliger en iemand die Nederlands leert als aanvulling op formeel taalonderwijs | |
Algemener begrip | vrijwilligerswerk | |
Term | transfers | |
Definition | verplaatsingen van een persoon met een lichamelijke beperking, al dan niet met hulp van anderen of van hulpmiddelen, bijvoorbeeld vanuit bed naar de rolstoel | |
Algemener begrip | adl | |
Term | waken | |
Definition | aanwezig zijn en wakker blijven bij iemand in de stervensfase | |
Algemener begrip | terminale zorg | |
Term | zorgovereenkomsten | |
Definition | schriftelijke overeenkomsten tussen een budgethouder en de zorgverlener van wie hij zorg ontvangt en die daarvoor betaald wordt vanuit het persoonsgebonden budget van de budgethouder; de afspraken gaan over de te verlenen zorg, de werktijden en de vergoeding | |
Opmerking | niet verwarren met zorgverleningsovereenkomsten | |
Zie ook | persoonsgebonden budget | |
Term | ernstige psychiatrische aandoeningen | |
Definition | EPA; psychiatrische aandoeningen die niet voorbijgaan, die leiden tot ernstige beperkingen in het sociaal en/of maatschappelijk functioneren en waarvoor gecoördineerde behandeling en zorg nodig is | |
Algemener begrip | psychische stoornissen | |
Ook wel | EPA | |
Term | dieetvoeding | |
Definition | voedingsproducten die bedoeld zijn om af te vallen of juist om aan te komen | |
Ook wel | medische voeding | |
Term | computerhulp | |
Definition | ondersteuning thuis of bijvoorbeeld in een wijkcentrum bij computergebruik (of gebruik van een tablet en soms ook smartphone) en bij problemen met de computer, door bedrijven, welzijnsinstellingen of door vrijwilligers | |
Algemener begrip | praktische dienstverlening | |
Ook wel | hulp bij computergebruik | |
Specifieker begrip | digicafés | |
Term | zorgcoaches | |
Definition | beroepskrachten die werkzaam zijn bij een zorgverzekeraar en die mensen begeleiden bij het regelen van zorg en daarin bemiddelen; ook werkzaam bij zelfstandige bureaus voor ondersteuning van mensen bij het steeds meer zelf regelen van zorg of hulp en langer zelfstandig wonen | |
Term | mantelzorgvergoedingen | |
Definition | tegemoetkomingen vanuit aanvullende zorgverzekeringen voor vervangende mantelzorg | |
Zie ook | respijtzorg | |
Term | bezorgdiensten | |
Definition | organisaties die iets bij mensen thuis bezorgen wat niet in de brievenbus kan of mag, zoals pakketten met internetbestellingen, maaltijden of boodschappen | |
Zie ook | maaltijdvoorzieningen | |
Term | beeldhorloges | |
Definition | horloges voor mensen met cognitieve beperkingen die niet de tijd aangeven maar afbeeldingen van activiteiten die op bepaalde tijdstippen tijdens de dag uitgevoerd moeten worden, zoals medicijnen innemen of lunchen | |
Term | boedelopruiming | |
Definition | hulp bij het opruimen van de spullen van iemand die overleden of verhuisd is en het zoeken van een goede bestemming voor die spullen via bijvoorbeeld kringloopwinkels, Marktplaats of goede doelen | |
Algemener begrip | praktische dienstverlening | |
Term | Landelijk Meldpunt Zorg | |
Definition | LMZ; landelijk meldpunt waar mensen terechtkunnen voor informatie en advies over de afhandeling van klachten over de kwaliteit van zorg; het LMZ lost zelf geen klachten op; onderdeel van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd | |
Ook wel | LMZ | |
Term | afhaaldiensten | |
Definition |
| |
Algemener begrip | maaltijdvoorzieningen | |
Term | kookclubs | |
Definition | groepen mensen die regelmatig samen koken en eten | |
Ook wel | eetgroepen | |
Zie ook | maaltijdvoorzieningen | |
Term | digicafés | |
Definition | bijeenkomsten, bijvoorbeeld georganiseerd in een bibliotheek of wijkcentrum, voor mensen die beter willen leren omgaan met computers, tablets en het internet (bijv. ook de digitale overheid), waarbij het de bedoeling is dat ze ook elkaar helpen en van elkaar leren | |
Algemener begrip | computerhulp | |
Ook wel | computercafés | |
Term | dagpleegzorg | |
Definition | opvang gedurende een of meer dagdelen in de week in een pleeggezin voor een kind waar de ouders tijdelijk niet volledig voor kunnen zorgen; zodra de thuissituatie weer stabiel is, stopt de opvang | |
Algemener begrip | deeltijdpleegzorg | |
Term | verpleeghuiszorg | |
Definition | zorg die vanuit verpleeghuizen wordt gegeven, namelijk een combinatie van verpleging en verzorging gedurende dag en nacht, begeleiding, geneeskundige behandeling en daarmee verband houdende fysiotherapie, revalidatie en reactivering | |
Algemener begrip | intramurale zorg | |
Specifieker begrip | dementiezorg | |
Term | verzorgingshuiszorg | |
Definition | totale aanbod van verzorging, begeleiding en eventueel verpleging die de bewoners van een verzorgingshuis krijgen; aanvullende vormen van verzorgingshuiszorg zijn meerzorg, dagopvang, verzorgingshuiszorg thuis, maaltijdvoorziening en alarmopvolging voor bewoners in de buurt van het verzorgingshuis | |
Algemener begrip | intramurale zorg | |
Specifieker begrip | dementiezorg | |
Zie ook | verpleegzorg | |
Term | BOPZ | |
Definition | Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen; regelt de opname en rechtspositie van mensen die tegen hun wil worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis, een psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis, een instelling voor verstandelijk gehandicapten of psychogeriatrisch verpleeghuis en de voorwaarden voor vrijheidsbeperking; regelt tevens de mogelijkheid tot zelfbindingscontracten; per 1 januari 2020 vervangen door de Wet zorg en dwang en de Wet verplichte ggz | |
Ook wel | Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen | |
Zie ook | vrijheidsbeperking | |
Term | onvrijwillige opname | |
Definition | gedwongen opname in een ggz-instelling op basis van een zorgmachtiging of in crisissituaties op basis van een crisismaatregel, geregeld in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg; of gedwongen opname in een verpleeghuis of instelling voor verstandelijk gehandicapten op basis van een rechterlijke machtiging of in crisissituaties op basis van een inbewaringstelling, geregeld in de Wet zorg en dwang; in beide gevallen ter voorkoming van ernstig nadeel dat de cliënt door zijn aandoening bij zichzelf of anderen kan veroorzaken | |
Algemener begrip | vrijheidsbeperking | |
Zie ook | inbewaringstelling | |
Term | zelfzorg | |
Definition | alle handelingen die een mens bewust verricht ter verbetering van zijn eigen gezondheid; betreft zowel preventieve handelingen als behandeling met bijvoorbeeld zelfmedicatie | |
Algemener begrip | zorg | |
Zie ook | zelfhulp | |
Term | kostendelers | |
Definition | personen die op één adres wonen en kosten voor het levensonderhoud kunnen delen; met de inkomens van deze personen wordt rekening gehouden als één van de kostendelers een uitkering aanvraagt; thuiswonende kinderen met een inkomen zijn ook kostendelers | |
Zie ook | kostendelersnorm | |
Term | hulp bij medicijngebruik | |
Definition | alle vormen van hulp bij het gebruiken van medicijnen, zoals hulpmiddelen voor het innemen van medicijnen (bijvoorbeeld medicijnrollen), hulp van mantelzorgers, bijvoorbeeld doordat zij medicijnen aanreiken of klaarzetten, of hulp door zorgverleners (alle vormen van medicijntoediening); financiering voor professionele hulp bij medicijngebruik is afhankelijk van iemands zorgvraag en de wetten op basis waarvan hij zorg ontvangt (Wmo, Wlz en/of Zvw) | |
Algemener begrip | persoonlijke verzorging | |
Term | hulp bij eten en drinken | |
Definition | alle vormen van hulp bij eten en drinken, zoals het klaarmaken van maaltijden, iemand herinneren aan eten en drinken, iemand helpen bij het eten en drinken, hulpmiddelen en bezorging van maaltijden | |
Algemener begrip | persoonlijke verzorging | |
Ook wel | maaltijdondersteuning | |
Specifieker begrip | maaltijdvoorzieningen | |
Term | persoonlijk assistentiebudget | |
Definition | PAB; extra persoonsgebonden budget voor volwassenen met ernstige lichamelijke beperkingen die om medische redenen permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig hebben om levensbedreigende situaties te voorkomen (bijvoorbeeld vanwege beademing), die volledige regie kunnen houden over hun eigen leven en die zelfstandig wonen; met het persoonlijk assistentiebudget kan iemand zelf assistenten inhuren die thuis of buiten de woning kunnen assisteren | |
Algemener begrip | persoonsgebonden budget | |
Term | Wlz-indiceerbaren | |
Definition | mensen die voor de overgang van de AWBZ naar de Wlz (1 januari 2015) een AWBZ-indicatie in functies en klassen hadden; zij konden gebruikmaken van het overgangsrecht en konden zorg vanuit de Wlz ontvangen totdat een herindicatie in een zorgprofiel was gesteld; in 2016 heeft bij iedereen herindicatie plaatsgevonden in een zorgprofiel (indien recht op Wlz-zorg bestond); indien geen Wlz-indicatie werd afgegeven, bleef de AWBZ-indicatie in functies en klassen gehandhaafd tot 1 juli 2017; er was een vangnetregeling waarbij cliënten vanaf 1 januari 2017 tot 1 januari 2020 recht hielden op minimaal de zorg in natura of vanuit een persoonsgebonden budget die zij vanuit hun oude rechten op basis van functies en klassen hadden; de overgangsregeling voor bewoners van een ADL-woning was verlengd tot 1 januari 2021 en is dan definitief geëindigd; per 1 januari 2021 vallen alle Wlz-indiceerbaren onder de reguliere Wlz | |
Algemener begrip | zorgvragers | |
Zie ook | klassen | |
Term | Extra Kosten Thuis | |
Definition | EKT; regeling waarmee iemand maximaal 25% extra zorg of budget kan krijgen voor Wlz-zorg thuis; beschikbaar voor iedereen die thuis Wlz-zorg ontvangt vanuit een Modulair Pakket Thuis (MPT) of een persoonsgebonden budget, en voor wie het beschikbare aantal uren of budget te krap is | |
Ook wel | EKT | |
Zie ook | Wlz-zorg | |
Term | richtlijnen | |
Definition | aanbevelingen, adviezen en handelingsinstructies ter ondersteuning van de besluitvorming van beroepskrachten, berustend op de resultaten van (wetenschappelijk) onderzoek en met daarop gebaseerde discussie en aansluitende meningsvorming, gericht op het omschrijven van doeltreffend en doelmatig handelen | |
Term | groepsmeerzorg | |
Definition | meerzorg vanuit de Wlz die geleverd wordt aan meerdere cliënten met een zorgprofiel dat recht geeft op meerzorg | |
Algemener begrip | meerzorg | |
Term | brusjes | |
Definition | broers en zussen van kinderen met een beperking | |
Algemener begrip | jonge mantelzorgers | |
Term | familie | |
Definition | relatie tussen bloedverwanten: onder meer ouders, zussen, broers, grootouders, ooms, tantes, neven en nichten zijn familie van elkaar | |
Zie ook | familieorganisaties | |
Term | broers-zussengroepen | |
Definition | (praat)groepen voor broers en zussen van kinderen met een beperking; georganiseerd door mee- of belangenorganisaties | |
Ook wel | brusjesgroepen | |
Term | gezinshuizen | |
Definition |
| |
Algemener begrip | pleegzorg | |
Ook wel | langverblijfhuizen | |
Term | buddy's | |
Definition | getrainde vrijwilligers die sociaal-emotionele en praktische ondersteuning bieden aan drugsgebruikers of mensen met ernstige ziekten zoals aids, kanker, me enz. | |
Algemener begrip | vrijwilligers in de zorg | |
Specifieker begrip | e-buddy's | |
Zie ook | buddyzorg | |
Term | vrijwilligersorganisaties | |
Definition | organisaties die activiteiten organiseren zonder winstoogmerk, waarbij de uitvoering door vrijwilligers wordt gedaan | |
Specifieker begrip | de Luisterlijn | |
Zie ook | maatschappelijk middenveld | |
Term | buddyzorg | |
Definition | sociaal-emotionele en praktische ondersteuning van een vrijwilliger aan iemand met een verslaving of ernstige ziekte zoals aids, kanker, ms enz. | |
Algemener begrip | praktische dienstverlening | |
Ook wel | buddyprojecten | |
Specifieker begrip | e-buddyzorg | |
Zie ook | buddy's | |
Term | e-buddy's | |
Definition | buddy's die voornamelijk via e-mail bereikbaar zijn voor (ex-)patiënten met een ernstige ziekte zoals kanker of aids voor advies en steun | |
Algemener begrip | buddy's | |
Zie ook | e-buddyzorg | |
Term | vrijwillige zorg | |
Definition | zorg of hulp verleend door vrijwilligers, meestal vanuit een georganiseerd verband; tussen de vrijwilliger en degene aan wie zorg/hulp wordt verleend bestaat vooraf meestal geen relatie | |
Algemener begrip | informele zorg | |
Ook wel | vrijwilligerszorg | |
Opmerking | niet verwarren met mantelzorg waarbij zorg wordt verleend vanuit een bestaande sociale relatie | |
Specifieker begrip | buddyzorg | |
Zie ook | rouwzorg | |
Term | e-buddyzorg | |
Definition | sociaal-emotionele steun en begeleiding via e-mail door buddy's aan mensen met een ernstige, chronische en/of levensbedreigende ziekte of langdurige beperkingen | |
Algemener begrip | buddyzorg | |
Zie ook | e-buddy's | |
Term | zorgfuncties | |
Definition | samenhangend geheel van taken en activiteiten dat gericht is op het voldoen aan (een deel van de) individuele zorgvragen | |
Specifieker begrip | begeleiding | |
Zie ook | zorg | |
Term | indicatieorganen | |
Definition | onafhankelijke organen die indicatiestelling verzorgen, zoals het CIZ voor Wlz-zorg | |
Specifieker begrip | CIZ | |
Zie ook | indicatiestelling | |
Term | toewijzing | |
Definition | iets aangewezen krijgen omdat iemand er recht op heeft of behoefte aan heeft, bijvoorbeeld de toewijzing van een sociale huurwoning of toewijzing van een maatwerkvoorziening vanuit de Wmo; in het bijzonder binnen de administratieve processen in het zorgproces, officiële opdracht van een gemeente of zorgkantoor aan een aanbieder van zorg of ondersteuning om voor een bepaalde periode bepaalde zorg te leveren aan een cliënt; binnen de Wmo en de Jeugdwet wordt dit een toewijzing genoemd, binnen de Wlz een zorgtoewijzing | |
Ook wel | zorgtoewijzing | |
Zie ook | indicatiestelling | |
Term | buurthulp | |
Definition | onderlinge hulp- en dienstverlening door en voor bewoners in een buurt, wijk of dorp, al dan niet via georganiseerde initiatieven en/of het verlenen van (mantel)zorg aan iemand in de buurt | |
Algemener begrip | informele zorg | |
Ook wel | burenhulp | |
Zie ook | burgercoöperaties | |
Term | mantelzorg | |
Definition | zorg die mensen onbetaald op structurele basis verlenen aan mensen met fysieke, verstandelijke of psychische beperkingen in hun familie, huishouden of sociale netwerk; het gaat om zorg die meer is dan in een persoonlijke relatie gebruikelijk is; vergoeding van de zorg die de mantelzorger verleent, is mogelijk vanuit het persoonsgebonden budget van de zorgvrager voor het gedeelte van de zorg waarvoor een indicatie is afgegeven | |
Algemener begrip | informele zorg | |
Ook wel | familiezorg | |
Opmerking | voor verzorging, begeleiding en ondersteuning in de thuissituatie door vrijwilligers zie vrijwillige thuiszorg; voor verpleging, verzorging, begeleiding en ondersteuning in de thuissituatie door beroepskrachten van thuiszorginstellingen zie thuiszorg | |
Specifieker begrip | ontspoorde zorg | |
Zie ook | co-wonen | |
Term | vrijwillige hulpdiensten | |
Definition | organisaties van vrijwilligers die (gratis) eenvoudige hand- en spandiensten verlenen | |
Algemener begrip | vrijwilligersorganisaties | |
Ook wel | algemene hulpdiensten | |
Opmerking | voor vrijwilligersorganisaties die zich met name richten op ondersteuning van mensen met een handicap of een chronische ziekte zie thuishulpcentrales | |
Zie ook | buurthulp | |
Term | vrijwillige inzet | |
Definition | maatschappelijke inzet van mensen op onbetaalde, veelal vrijwillige basis, zoals het uitvoeren van burgerinitiatieven, buurthulp en alle vormen van vrijwilligerswerk | |
Algemener begrip | participatie | |
Specifieker begrip | buurthulp | |
Zie ook | burgerkracht | |
Term | rechterlijke machtiging | |
Definition | RM; machtiging van de rechter onder meer voor een gedwongen opname in een instelling (verpleeghuis of instelling voor gehandicaptenzorg) of tot verlenging van een gedwongen opname | |
Zie ook | onvrijwillige opname | |
Term | individuele ondersteuning | |
Definition | persoonlijke ondersteuning en begeleiding van iemand door een zorg-, hulp- of dienstverlener, bijvoorbeeld persoonlijke begeleiding van mantelzorgers zodat zij weten welke mogelijkheden er zijn om de zorg tijdelijk uit handen te kunnen geven; of bijvoorbeeld vanuit de Wmo ondersteuning en begeleiding gericht op het bevorderen, behouden en compenseren van iemands zelfredzaamheid en/of participatie in de samenleving, zoals hulp bij het maken van een dag- of weekplanning, bij het behouden van werk of studie | |
Algemener begrip | maatschappelijke ondersteuning | |
Term | hulp bij opruimen | |
Definition | ondersteuning van een professional bij het opruimen van spullen, het op orde brengen van de administratie, het herindelen van iemands agenda en het organiseren van het huishouden, zodat degene die geholpen wordt weer structuur en overzicht krijgt | |
Algemener begrip | praktische dienstverlening | |
Term | Wmo-abonnementstarief | |
Definition | vaste eigen bijdrage van € 19,00 per maand voor zorg die iemand vanuit de Wmo via de gemeente ontvangt, onafhankelijk van iemands inkomen; ook voor een aantal algemene voorzieningen kan het abonnementstarief gelden | |
Algemener begrip | eigen bijdragen | |
Zie ook | maatwerkvoorzieningen | |
Term | kwetsbare burgers | |
Definition | burgers die risico lopen om een achterstand in de maatschappij op te lopen of in een sociaal isolement te raken, zoals chronisch zieken, hulp- en zorgbehoevende ouderen, verslaafden, dak- en thuislozen enz. | |
Specifieker begrip | kwetsbare ouderen | |
Term | overspannenheid | |
Definition | psychische en lichamelijke klachten door langdurende overbelasting | |
Zie ook | burn-out | |
Term | proactieve zorgplanning | |
Definition | advance care planning (ACP); vroegtijdige zorgplanning, een continu en dynamisch proces van het bespreken en vastleggen van wensen en voorkeuren van een patiënt in de palliatieve fase; er vinden gesprekken plaats tussen de patiënt, zijn naasten en zorgverleners om hem nu en in de toekomst zo passend mogelijke zorg te kunnen bieden, ook rond het levenseinde; daarover worden afspraken gemaakt met de patiënt, ook voor het geval de patiënt daar zelf op een bepaald moment geen keuzes meer over kan maken; samen beslissen neemt een belangrijke plaats in | |
Algemener begrip | samen beslissen | |
Ook wel | advance care planning | |
Term | logeervergoeding | |
Definition | vergoeding voor mensen die voor langere tijd meerdere dagen achter elkaar ver van huis behandeld worden maar niet opgenomen zijn; zij kunnen kiezen voor een vergoeding van overnachtingen in de buurt van de behandelplek in plaats van voor een vergoeding van de vervoerskosten; bedoeld voor patiënten die onder behandeling zijn bij een gespecialiseerd ziekenhuis of behandelcentrum en betaald vanuit de basisverzekering (Zorgverzekeringswet) | |
Term | paraprofessionals | |
Definition | veelal uit specifieke doelgroepen afkomstige personen (bijvoorbeeld mensen met een migratieachtergrond), die worden aangesteld vanwege hun kennis en ervaring met de doelgroepen, om deze beter te bereiken en een brugfunctie te vervullen tussen hulpverleners en de doelgroepen | |
Algemener begrip | intermediairs | |
Specifieker begrip | VETC'ers | |
Term | sociale netwerken | |
Definition | (het opbouwen van) relaties met mensen in de naaste omgeving, zoals de eigen familie of partner, buren, vrienden of vrijwilligers waarmee een sociale relatie bestaat; ook sociale contacten via sociaalnetwerksites als Facebook behoren tot het sociale netwerk van iemand | |
Ook wel | informele netwerken | |
Specifieker begrip | maatschappelijke steunsystemen | |
Zie ook | eenzaamheidsbestrijding | |
Term | zorgmachtiging | |
Definition | machtiging van een rechter waarmee verplichte zorg toegepast kan worden bij iemand met een psychische stoornis, geregeld in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg; de rechter verleent een zorgmachtiging alleen als er sprake is van (dreigend) ernstig nadeel voor de persoon zelf, voor anderen of voor goederen, als er geen mogelijkheden meer zijn voor vrijwillige zorg, als de verplichte zorg in verhouding staat tot het beoogde doel en als het aannemelijk is dat de verplichte zorg effectief is; indien mogelijk wordt de verplichte zorg ambulant gegeven en wordt een opname voorkomen; een zorgmachtiging kan de eerste keer maximaal zes maanden duren en kan daarna worden verlengd | |
Zie ook | vrijheidsbeperking | |
Term | psycho-educatie | |
Definition | voorlichting aan mensen met een psychische stoornis, als onderdeel van een behandelplan om meer inzicht in hun ziekte en de gevolgen te krijgen, door vaardigheidstrainingen, cursussen of individuele gesprekken, georganiseerd door instellingen voor geestelijke gezondheidszorg; ook voorlichting en cursussen voor naasten van mensen met een psychische stoornis | |
Zie ook | familiebeleid | |
Term | zorgcoördinatie | |
Definition | het regelen en afstemmen van gelijktijdige of opeenvolgende zorg-, hulp- en/of dienstverlening en/of ondersteuning rondom een cliënt met alle betrokken zorg-, hulp- en dienstverleners, waaronder eventueel ook vrijwilligers en mantelzorgers | |
Algemener begrip | zorgfuncties | |
Ook wel | casemanagement | |
Zie ook | ketenzorg | |
Term | actief burgerschap | |
Definition | het actief deelnemen van mensen vanuit eigen inbreng en ideeën op basis van eigen mogelijkheden en ambities aan de samenleving op sociaal, cultureel, economisch en politiek vlak, waarbij niet alleen het eigen maar ook het algemeen belang centraal staat | |
Algemener begrip | burgerschap | |
Zie ook | burgerkracht | |
Term | ernstig nadeel | |
Definition | omstandigheden die een reden kunnen zijn om onvrijwillige zorg vanuit de Wet zorg en dwang toe te passen; zonder mogelijk ernstig nadeel mag geen onvrijwillige zorg worden toegepast; de cliënt brengt zichzelf of anderen in levensgevaar, brengt ernstig lichamelijk letsel toe of ernstige psychische, materiële, immateriële of financiële schade, er is sprake van verwaarlozing of maatschappelijke teloorgang van de cliënt, de veiligheid van de cliënt wordt bedreigd, cliënt roept met hinderlijk gedrag agressie van anderen op of de algemene veiligheid van personen of goederen is in gevaar | |
Ook wel | gevaarscriterium | |
Zie ook | Wet zorg en dwang | |
Term | burgerschap | |
Definition |
| |
Specifieker begrip | actief burgerschap | |
Term | maatschappelijk middenveld | |
Definition | geheel van organisaties in de samenleving die verschillende groepen, meningen en belangen vertegenwoordigen, geen onderdeel van de overheid uitmaken, zonder winstoogmerk opereren en niet op familie- of vriendenbanden berusten; bijvoorbeeld kerken, politieke partijen, vakbonden, milieubeweging, sociale organisaties, productschappen, werkgeversverenigingen enz. | |
Ook wel | civil society | |
Zie ook | actief burgerschap | |
Term | maatschappelijke betrokkenheid | |
Definition | betrokkenheid bij de samenleving; kan onder meer tot uitdrukking komen in actief burgerschap en bij bedrijven in activiteiten of investeringen in de (lokale) omgeving of ten gunste van specifieke doelgroepen of maatschappelijke doelen | |
Zie ook | actief burgerschap | |
Term | belangenorganisaties | |
Definition | organisaties (van en) voor mensen met dezelfde belangen, zoals mensen met een bepaalde aandoening, die taken hebben als ondersteuning, voorlichting, beleidsbeïnvloeding, signalering, belangenbehartiging en vertegenwoordiging bij de overheid | |
Specifieker begrip | cliëntenorganisaties | |
Zie ook | lotgenotencontact | |
Term | zelfhulp | |
Definition | gezamenlijke, vrijwillige activiteiten van mensen die zelf of als verwanten te maken hebben (gehad) met aandoeningen, psychische of sociale problemen, gericht op herstel en het beheersen en/of overwinnen van de problematiek, bijvoorbeeld door bewustwording of het uitwisselen van ervaringen | |
Algemener begrip | informele zorg | |
Ook wel | zelfhulpbehandelingen | |
Specifieker begrip | Eigen Krachtconferenties | |
Zie ook | ouderorganisaties | |
Term | Centra voor Levensvragen | |
Definition | centra per netwerk palliatieve zorg waar mensen terechtkunnen voor geestelijke verzorging thuis en die onderwijs en training bieden aan zorgverleners en vrijwilligers over thema's rondom levensvragen | |
Algemener begrip | netwerken palliatieve zorg | |
Zie ook | levensvragen | |
Term | centrale verzorgers | |
Definition | mensen die een centrale rol vervullen in de mantelzorg aan zelfstandig wonende zieke of gehandicapte familieleden of vrienden; zijn tevens aanspreekpunt voor professionele zorgverleners | |
Algemener begrip | mantelzorgers | |
Ook wel | primaire verzorgers | |
Term | mantelzorgers | |
Definition | mensen die mantelzorg verlenen | |
Algemener begrip | naasten | |
Ook wel | familiezorgers | |
Specifieker begrip | centrale verzorgers | |
Zie ook | arbeid en zorg | |
Term | hospicevoorzieningen | |
Definition | overkoepelende benaming voor voorzieningen (veelal kleinschalige, particuliere voorzieningen) voor terminale patiënten; er zijn hospices, waarbij de zorg wordt geboden door een professioneel team aangevuld met vrijwilligers, en bijna-thuishuizen die hoofdzakelijk door vrijwilligers gerund worden en waarbij de zorg wordt verleend door de thuiszorg en huisarts van de patiënt; daarnaast zijn er ook nog hospices speciaal voor kinderen, de verpleegkundige kinderzorghuizen | |
Specifieker begrip | bijna-thuishuizen | |
Term | verpleegkundig technisch team | |
Definition | VTT; team van gespecialiseerd verpleegkundigen dat 24 uur per dag, zeven dagen per week beschikbaar is, meestal vanuit een thuiszorgorganisatie, voor het uitvoeren van (complexe) verpleegtechnische handelingen bij mensen thuis, zoals palliatieve sedatie, het inbrengen van infusen, katheters en sondes, specialistische wondverzorging en buikdialyse; er zijn ook nog veel andere namen in omloop voor dit soort teams: technoteam, technisch verpleegkundig team, medisch technisch team, specialistisch verpleegkundig team | |
Algemener begrip | thuisverpleging | |
Ook wel | medisch technisch team | |
Term | EVC | |
Definition | erkenning verworven competenties; systeem voor het erkennen van eerder of elders verworven competenties wat resulteert in het toekennen van vrijstellingen, certificaten of diploma's, bijvoorbeeld bij werkervaring of eerder gevolgde opleidingen van vrijwilligers, herintreders en mensen van buitenlandse afkomst | |
Ook wel | erkenning verworven competenties | |
Term | jeugd-ggz | |
Definition | deelgebied binnen de geestelijke gezondheidszorg dat behandeling, begeleiding en verpleging en verzorging biedt aan kinderen en jongeren met een psychische aandoening die zo ernstig is, dat zij hierdoor in hun ontwikkeling worden bedreigd; per 1 januari 2015 geregeld in de Jeugdwet | |
Algemener begrip | geestelijke gezondheidszorg | |
Ook wel | ggz voor jeugdigen | |
Term | ggz voor ouderen | |
Definition | zorgcircuit in de geestelijke gezondheidszorg waarin ouderen de doelgroep vormen | |
Algemener begrip | geestelijke gezondheidszorg | |
Specifieker begrip | psychogeriatrische zorg | |
Term | ggz voor volwassenen | |
Definition | zorgcircuit in de geestelijke gezondheidszorg waarin volwassenen de doelgroep vormen | |
Algemener begrip | geestelijke gezondheidszorg | |
Term | indicatiestellers | |
Definition | personen belast met de indicatiestelling; brengen in kaart welke zorg en behandeling nodig is voor de cliënt, patiënt enz. en welk deel hiervan wordt vergoed | |
Algemener begrip | zorgberoepen | |
Ook wel | indicatieadviseurs | |
Zie ook | CIZ | |
Term | cliëntsysteem | |
Definition | de cliënt/patiënt met zijn naasten | |
Ook wel | familiesysteem | |
Specifieker begrip | naasten | |
Zie ook | familiebenadering | |
Term | zorgvragers | |
Definition | verzamelbegrip voor patiënten, cliënten, bewoners, pupillen | |
Specifieker begrip | Wlz-indiceerbaren | |
Term | cliëntenfeedback | |
Definition | feedback geleverd door cliënten, bijvoorbeeld op de geboden zorg- of hulpverlening | |
Algemener begrip | feedback | |
Ook wel | gebruikersfeedback | |
Term | cliëntondersteuning | |
Definition | onafhankelijke ondersteuning met informatie, advies en algemene ondersteuning en zorgbemiddeling die bijdraagt aan het versterken van de zelfredzaamheid en participatie en het verkrijgen van een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen; verplichting voor gemeenten om voor beschikbare cliëntondersteuning te zorgen bij toegang tot onder meer de Wmo 2015, Jeugdwet en Participatiewet en bij het aanvragen van een indicatie voor Wlz-zorg; voor mensen met een indicatie voor Wlz-zorg zijn zorgkantoren verplicht voor beschikbare cliëntondersteuning te zorgen bij de keuze voor een aanbieder en het opstellen, evalueren of bijstellen van het zorgplan | |
Algemener begrip | maatschappelijke ondersteuning | |
Specifieker begrip | ouderenadvisering | |
Zie ook | cliëntenorganisaties | |
Term | CQ-index | |
Definition | Consumer Quality Index; instrument voor het meten van de kwaliteit van zorg vanuit het perspectief van de cliënt/patiënt; de vragenlijsten geven inzicht in wat cliënten/patiënten belangrijk vinden en wat hun ervaringen met de zorg zijn | |
Term | vraagsturing | |
Definition | het vergroten van de mogelijkheden om bij de financiering en organisatie van de gezondheidszorg de wensen van de zorgvrager tot hun recht te laten komen | |
Zie ook | vermaatschappelijking van de zorg | |
Term | Wmcz | |
Definition | Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018; regelt de oprichting van cliëntenraden in zorginstellingen met de bijbehorende bevoegdheden, invloed op de samenstelling van het bestuur, openbaarheid van de stukken en de naleving van de wet; per 1 juli 2020 is de nieuwe Wmcz (de Wmcz 2018) in werking getreden | |
Ook wel | Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen | |
Zie ook | zorginstellingen | |
Term | cliëntinitiatieven | |
Definition | projecten waarbij mensen met een beperking voor zichzelf een kleinschalige woonvorm opzetten en de gewenste begeleiding inkopen met een persoonsgebonden budget (pgb) | |
Opmerking | voor initiatieven waarbij ouders van kinderen met een beperking een kleinschalige woonvorm opzetten zie ouderinitiatieven | |
Zie ook | kleinschalig wonen | |
Term | kleinschalig wonen | |
Definition | vorm van wonen waarbij mensen die in meerdere of mindere mate begeleiding en zorg nodig hebben zo zelfstandig mogelijk wonen in een huis in de wijk in plaats van in een instelling, of ook wel in kleinschalig ingerichte groepswoningen binnen verpleeghuizen; de bewoners voeren in een kleine groep (maximaal acht mensen) een huishouding, waarbij ieder een eigen kamer heeft en er gemeenschappelijke ruimten zijn | |
Algemener begrip | wonen | |
Ook wel | kleinschalig groepswonen | |
Zie ook | cliëntinitiatieven | |
Term | zorgconsulenten | |
Definition | mensen die zorgvragers (cliënten, patiënten, ouderen, mensen met een migratieachtergrond enz.) helpen de juiste zorg te kiezen en te realiseren | |
Algemener begrip | zorgberoepen | |
Zie ook | ouderenadviseurs | |
Term | activerend huisbezoek | |
Definition | tijdelijke en doelgerichte ondersteuning bij iemand thuis door speciaal opgeleide vrijwilligers, bijvoorbeeld een oudere die daarna weer zelfstandig verder kan | |
Algemener begrip | bezoekwerk | |
Zie ook | maatjesprojecten | |
Term | bezoekwerk | |
Definition | georganiseerde vorm van maatschappelijke dienstverlening waarbij vrijwilligers ouderen, zieken of mensen met een beperking thuis bezoeken | |
Algemener begrip | vrijwilligerswerk | |
Opmerking | voor bezoeken aan huis door professionele zorgverleners zie huisbezoek | |
Specifieker begrip | activerend huisbezoek | |
Zie ook | eenzaamheidsbestrijding | |
Term | maatjesprojecten | |
Definition | initiatieven waarbij getrainde vrijwilligers (maatjes) recreatieve activiteiten ondernemen en soms praktische hulp geven aan mensen met een (verstandelijke) beperking, ouderen, (ex-)psychiatrische patiënten, tienermoeders, (ex-)dak- en thuislozen enz. | |
Algemener begrip | vrijwilligerswerk | |
Zie ook | activerend huisbezoek | |
Term | ouderenadviseurs | |
Definition | onafhankelijke beroepskrachten verbonden aan een gemeente die het zelfstandig functioneren van ouderen bevorderen en streven naar vergroting van zelfredzaamheid en welbevinden van ouderen door informatieverstrekking, advisering, bemiddeling en begeleiding op het terrein van wonen, zorg, welzijn en financiën | |
Zie ook | activerend huisbezoek | |
Term | begeleiding | |
Definition |
| |
Algemener begrip | zorgfuncties | |
Ook wel | ondersteuning | |
Specifieker begrip | maatschappelijke ondersteuning | |
Term | revalidatie | |
Definition | medische zorg gericht op het herstellen na een ongeluk, operatie of ziekte zodat de patiënt weer zo goed mogelijk kan functioneren of om kan gaan met zijn beperkingen | |
Algemener begrip | curatieve zorg | |
Specifieker begrip | revalidatiecentra | |
Zie ook | hulpmiddelen | |
Term | community care | |
Definition | gemeenschapszorg; het ondersteunen van mensen met verstandelijke en/of lichamelijke beperkingen bij hun deelname aan de samenleving door betere dienstverlening in de directe woonomgeving, zoals aangepaste woonbegeleiding, dagopvang, buurtconciërges, door meer samenwerking tussen zorgvoorzieningen en algemene voorzieningen en door (meer) betrokkenheid van het sociale netwerk, vrijwilligers en/of buurtbewoners | |
Ook wel | gemeenschapszorg | |
Zie ook | maatschappelijke steunsystemen | |
Term | maatschappelijke steunsystemen | |
Definition | georganiseerde netwerken van mensen, diensten en voorzieningen, waarvan mensen met ernstige psychische problemen zelf deel uitmaken en die hen op vele manieren ondersteunen bij hun sociale participatie | |
Algemener begrip | sociale netwerken | |
Zie ook | community care | |
Term | vermaatschappelijking van de zorg | |
Definition | verschuiving binnen de zorg waarbij gestreefd wordt om mensen met beperkingen (van lichamelijke, verstandelijke of psychische aard), chronisch zieken en kwetsbare ouderen met al hun potenties en kwetsbaarheden een eigen zinvolle plek in de samenleving te laten innemen en hen daarbij waar nodig te ondersteunen; begrippen die hierbij een rol spelen zijn onder meer extramuralisering, community care, empowerment en vraagsturing | |
Algemener begrip | zorgvisies | |
Specifieker begrip | vermaatschappelijking ggz | |
Zie ook | community care | |
Term | zorgvraag | |
Definition | door de cliënt zelf of door zijn omgeving geuite zorgbehoefte | |
Algemener begrip | zorgverlening | |
Ook wel | hulpvraag | |
Zie ook | zorgbehoefte | |
Term | dagstructurering | |
Definition | het tijdelijk helpen van bijvoorbeeld ouderen, mensen die hun partner verloren hebben of asielzoekers, om (weer) een zinvolle dagbesteding te vinden; door versterken van sociale contacten of zoeken van werk of bezigheden; vaak aanbod van de thuiszorg | |
Algemener begrip | maatschappelijke ondersteuning | |
Zie ook | groepsverzorging | |
Term | thuishulp | |
Definition | aanvulling op of vervanging van de mantelzorg door vrijwilligers voor mensen met een beperking, ouderen, chronisch zieken, gezinnen met een gehandicapt kind; de hulp is vaak praktisch: oppas (thuisopvang), kleine huishoudelijke klussen, boodschappen doen enz.; thuishulp wordt veelal gecoördineerd vanuit thuishulpcentrales, steunpunten mantelzorg en thuiszorginstellingen | |
Algemener begrip | praktische dienstverlening | |
Ook wel | praktische thuishulp | |
Specifieker begrip | gastouderhulp | |
Term | zorgconsumenten | |
Definition | gebruikers van diensten en voorzieningen in de zorgsector | |
Ook wel | zorggebruikers | |
Zie ook | zorgconsumptie | |
Term | zorgconsumenten | |
Definition | gebruikers van diensten en voorzieningen in de zorgsector | |
Ook wel | zorggebruikers | |
Zie ook | zorgconsumptie | |
Term | eenzaamheidsbestrijding | |
Definition | activiteiten om eenzaamheid onder ouderen te verminderen of te voorkomen | |
Specifieker begrip | sociaal makelen | |
Zie ook | bezoekwerk | |
Term | zorgconsumptie | |
Definition | gebruik van diensten en voorzieningen in de zorg | |
Ook wel | zorggebruik | |
Zie ook | wachttijden | |
Term | dagopvang | |
Definition | opvang, hulp, verzorging enz. overdag voor ouderen, mensen met een beperking, mensen met dementie, thuislozen enz. bij bijvoorbeeld dagcentra, verzorgingshuizen, ontmoetingscentra dementie | |
Ook wel | dagverblijven | |
Specifieker begrip | DAC's | |
Zie ook | dagverpleging | |
Term | continuïteitsbezoek | |
Definition | huisbezoek door een gespecialiseerde wijkverpleegkundige aan kankerpatiënten die na een ziekenhuisopname weer thuis zijn, met als doel te anticiperen op problemen zoals vermoeidheid, verminderde mobiliteit, overbelasting van de mantelzorgers, en de patiënt inzicht te geven in wat de thuiszorg te bieden heeft | |
Algemener begrip | wijkverpleging | |
Term | wijkverpleging | |
Definition | onderdeel van de thuiszorg dat verpleging, verzorging, informatie, advies en voorlichting biedt in de thuissituatie aan mensen die deze zorg door ziekte, beperking, ouderdom of andere reden blijvend of tijdelijk nodig hebben | |
Algemener begrip | thuiszorg | |
Specifieker begrip | continuïteitsbezoek | |
Term | dagcentra | |
Definition | centra die zinvolle bezigheden en uitdagende activiteiten bieden aan volwassenen met een verstandelijke beperking | |
Algemener begrip | dagopvang | |
Term | vrijwilligerswerk | |
Definition | werk dat onbetaald en onverplicht verricht wordt ten behoeve van anderen of van (de kwaliteit van) de samenleving in het algemeen, in enig georganiseerd verband | |
Algemener begrip | onbetaald werk | |
Specifieker begrip | bezoekwerk | |
Zie ook | maatschappelijk middenveld | |
Term | crisiskaarten | |
Definition | kaarten voor psychiatrische patiënten voor het geval zij in een crisis raken, met hun persoonsgegevens en informatie over behandeling, medicatie en hun gedrag tijdens zo'n crisissituatie; bij een crisiskaart kunnen de afspraken niet worden afgedwongen wanneer de patiënt zich op het moment van een crisis daartegen verzet | |
Algemener begrip | wilsverklaringen | |
Term | niet-aangeboren hersenletsel | |
Definition | NAH; beschadiging van het hersenweefsel die op enig moment na de geboorte is ontstaan en die niet samenhangt met zwangerschap en bevalling | |
Ook wel | NAH | |
Specifieker begrip | beroerte | |
Term | indicatiestelling | |
Definition | vaststelling door indicatieorganen van de noodzakelijke (hoeveelheid) zorg en daarmee het recht van de zorgvrager op vergoeding van die zorg | |
Zie ook | geïndiceerde zorg | |
Term | netwerken palliatieve zorg | |
Definition | lokale of regionale samenwerkingsverbanden van zorgaanbieders, zorgverzekeraars, patiënten- en vrijwilligersorganisaties en/of lokale en provinciale overheden met als doel het garanderen van een zorgaanbod voor palliatieve terminale zorg dat goed toegankelijk, passend en van goed niveau is; ondersteund door het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en stichting Fibula | |
Specifieker begrip | Centra voor Levensvragen | |
Zie ook | palliatieve zorg | |
Term | steunpunten mantelzorg | |
Definition | ondersteunings- en contactpunten voor mantelzorgers die onder meer emotionele ondersteuning en deskundigheidsbevordering bieden, informatie en advies geven en belangen behartigen; vaak ondergebracht bij organisaties voor vrijwillige thuishulp | |
Algemener begrip | mantelzorgondersteuning | |
Ook wel | mantelzorgsteunpunten | |
Zie ook | thuishulpcentrales | |
Term | onplanbare zorg | |
Definition | zorg waar mensen die zelfstandig wonen met of zonder indicatie onverwacht en acuut 24 uur per dag een beroep op kunnen doen door een telefoonnummer van een regionaal meldpunt te bellen of door een alarmeringssysteem in werking te stellen; geleverd door verschillende, samenwerkende zorgaanbieders uit een regio zoals thuiszorgorganisaties, verpleeghuizen en verzorgingshuizen | |
Algemener begrip | thuiszorg | |
Ook wel | niet-planbare zorg | |
Specifieker begrip | professionele alarmopvolging | |
Zie ook | woonzorg | |
Term | DAC's | |
Definition | dagactiviteitencentra; bieden inloop en zinvolle bezigheden voor (een deel van) de dag aan mensen met psychiatrische problemen of een psychiatrisch verleden | |
Algemener begrip | dagopvang | |
Ook wel | dagactiviteitencentra | |
Term | groepsverzorging | |
Definition | opvang overdag in groepsverband in verzorgingshuizen voor mensen met (beginnende) psychogeriatrische problemen, waarbij dagstructurering en extra begeleiding wordt geboden zodat opname in een verpleeghuis voorkomen of uitgesteld kan worden | |
Algemener begrip | dagopvang | |
Zie ook | dagstructurering | |
Term | inloopvoorzieningen | |
Definition | laagdrempelige voorzieningen die dagopvang bieden aan bijvoorbeeld ouderen, daklozen, junks of mensen met een psychiatrische achtergrond; ook plekken waar mensen met kanker en hun naasten terecht kunnen voor begeleiding en ondersteuning in een huiselijke omgeving | |
Algemener begrip | dagopvang | |
Term | vakantiedagopvang | |
Definition | dagopvang voor een of meer dagen in de vakantieperiode met activiteiten voor kinderen met een beperking; met speciale begeleiding in het reguliere vakantiejeugdwerk of georganiseerd door instellingen voor mensen met een beperking | |
Algemener begrip | dagopvang | |
Opmerking | voor opvang tijdens vakanties van kinderen met een handicap zowel overdag als 's nachts zie vakantieopvang | |
Term | zaterdagopvang | |
Definition | opvang op zaterdag van mensen met een verstandelijke beperking om het gezin te ontlasten; vaak geboden door dagcentra voor kinderen of volwassenen met een verstandelijke beperking | |
Algemener begrip | dagopvang | |
Term | dagverpleging | |
Definition | een minimaal drie uur durende vorm van verpleging en/of behandeling op een voor dagverpleging ingerichte afdeling van een ziekenhuis, in het algemeen voorzienbaar en noodzakelijk vanwege het op dezelfde dag plaatsvinden van een medisch-specialistisch(e) onderzoek of behandeling | |
Algemener begrip | verpleging | |
Zie ook | dagopvang | |
Term | deeltijdpleegzorg | |
Definition | opvang gedurende een of meer dagdelen per week of weekenden per maand of tijdens de vakantie in een pleeggezin voor een kind dat (nog) bij de ouders of in een ander pleeggezin woont, om de (pleeg)ouders even te ontlasten | |
Algemener begrip | kortdurende opvang | |
Specifieker begrip | dagpleegzorg | |
Zie ook | deeltijdverblijf | |
Term | sociale groepen | |
Definition | groepen mensen met gemeenschappelijke culturele, sociale, biologische of economische kenmerken | |
Term | inclusief beleid | |
Definition | beleid gericht op inclusie en op het realiseren van randvoorwaarden en condities voor een breed toegankelijke samenleving | |
Zie ook | extramuralisering | |
Term | extramuralisering | |
Definition | verschuiving van intramurale zorg naar lichtere vormen van zorg en ondersteuning buiten de muren van de instelling, zoals verpleeghuiszorg die thuis wordt geboden of projecten voor begeleid wonen in de wijk voor mensen met een verstandelijke beperking in plaats van verblijf in een instelling | |
Ook wel | ambulantisering | |
Zie ook | inclusief beleid | |
Term | doorligwonden | |
Definition | wonden ontstaan doordat de doorbloeding van de huid belemmerd wordt door druk en schuifkrachten van buitenaf door lang in dezelfde houding liggen of zitten | |
Ook wel | doorliggen | |
Opmerking | niet verwarren met vochtletsel | |
Zie ook | vochtletsel | |
Term | semimurale zorg | |
Definition | bedoeld voor personen voor wie ambulante zorg ontoereikend is en (24 uurs)opname niet of niet meer noodzakelijk; hiertoe worden gerekend alle tijdelijke woonvoorzieningen, crisis- en opvangcentra en alle instellingen voor deeltijdbehandeling, dagopvang en dagverpleging | |
Algemener begrip | zorg | |
Zie ook | intramurale zorg | |
Term | vakantiepleegzorg | |
Definition | vakantieopvang in een pleeggezin voor een kind dat (nog) bij de ouders, in een internaat of in een ander pleeggezin woont en dat niet bij familie of vrienden terechtkan | |
Algemener begrip | deeltijdpleegzorg | |
Term | weekendpleegzorg | |
Definition | opvang gedurende een of meer weekenden per maand in een pleeggezin voor een kind dat (nog) bij de ouders of in een ander pleeggezin woont, om de (pleeg)ouders even te ontlasten | |
Algemener begrip | deeltijdpleegzorg | |
Term | deeltijdverblijf | |
Definition | verblijf in een instelling volgens een vast patroon gedurende een deel van de tijd van de week het hele jaar door, bijvoorbeeld drie vaste dagen per week, voor mensen die thuis Wlz-zorg ontvangen op de overige dagen; vaak om de mantelzorgers te ontlasten of om alvast te wennen aan wonen in een instelling; er is geen sprake van logeeropvang | |
Algemener begrip | verblijf | |
Ook wel | DTV | |
Zie ook | deeltijdpleegzorg | |
Term | logeeropvang | |
Definition | tijdelijke opvang gedurende weekenden, vakanties of doordeweekse dagen ter ontlasting van de mantelzorgers, voor kinderen of volwassenen met een beperking, met ADHD, autismespectrumstoornis of dementie; onder meer in logeerhuizen, wooninstellingen of pleeggezinnen | |
Algemener begrip | kortdurende opvang | |
Opmerking | voor tijdelijke opname in een verzorgingshuis van een zelfstandig wonende oudere die tijdelijk zichzelf niet kan verzorgen of in de thuissituatie verzorgd kan worden, zie kortdurende opname | |
Specifieker begrip | gastouderhulp | |
Zie ook | deeltijdverblijf | |
Term | respijtzorg | |
Definition | het tijdelijk overnemen van de totale zorg ter ontlasting van de mantelzorger door beroepskrachten of vrijwilligers in de vorm van thuisopvang, dagopvang, kortdurende opname enz. | |
Algemener begrip | mantelzorgondersteuning | |
Ook wel | mantelzorgvervanging | |
Specifieker begrip | intervalzorg | |
Zie ook | deeltijdverblijf | |
Term | zelfhulpgroepen | |
Definition | groepen waarin mensen op vrijwillige basis zichzelf en elkaar helpen bij het oplossen van gelijkgeaarde problemen | |
Algemener begrip | zelfhulp | |
Ook wel | lotgenotengroepen | |
Term | dementerenden | |
Definition | mensen met dementie | |
Specifieker begrip | jongdementerenden | |
Zie ook | dementie | |
Term | casemanagers dementie | |
Definition | hulpverleners met een hbo-opleiding (verpleegkundigen of maatschappelijk werkers) en ervaring met psychogeriatrie die in dienst zijn van samenwerkende organisaties op het gebied van zorg en welzijn en die informatie, advies en ondersteuning geven aan dementerenden, hun mantelzorgers en aan zorgverleners; stellen vast welke zorg de cliënt en zijn mantelzorger(s) nodig hebben en bemiddelen bij de zorg- en hulpverlening | |
Algemener begrip | intermediairs | |
Ook wel | dementieconsulenten | |
Zie ook | dementie | |
Term | dwaalgedrag | |
Definition | onrustig gedrag bij dementerenden dat zich uit in doelloos ronddwalen binnens- of buitenshuis, in verdwalen en/of in het steeds willen terugkeren naar een bepaalde plaats of persoon die er niet meer is | |
Ook wel | verdwalen | |
Zie ook | dementie | |
Term | psychogeriatrie | |
Definition | specialisatie binnen de geriatrie gericht op aandoeningen die gepaard gaan met beperkingen van de geestelijke vermogens op hogere leeftijd | |
Algemener begrip | geriatrie | |
Opmerking | voor het onderdeel van de psychiatrie dat zich bezighoudt met psychische stoornissen bij ouderen zie ouderenpsychiatrie | |
Zie ook | dementie | |
Term | ontgroening | |
Definition | demografische ontwikkeling waarbij het aandeel van jonge mensen in de totale bevolkingsopbouw afneemt | |
Zie ook | vergrijzing | |
Term | vergrijzing | |
Definition | demografische ontwikkeling waarin het aandeel van ouderen in de totale bevolkingsopbouw toeneemt | |
Zie ook | geriatrie | |
Term | depressie | |
Definition | periode van verlaagde gemoedsstemming, gekenmerkt door onder meer verlies van interesse of plezier in activiteiten, minder energie, slapeloosheid, verminderd gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen, en soms ook zelfmoordgedachten | |
Term | inclusie | |
Definition | visie op participatie die uitgaat van gelijke mogelijkheden en kansen voor elk individu, ongeacht beperkingen, leeftijd, gender, sociaal-culturele achtergrond, etniciteit, enz., met volledige acceptatie en waardering van de samenleving; ook het proces van inclusiever worden van een samenleving | |
Algemener begrip | zorgvisies | |
Ook wel | sociale inclusie | |
Zie ook | inclusief beleid | |
Term | dienstenpakketten | |
Definition | combinaties van verschillende diensten op het gebied van praktische dienstverlening, zoals boodschappenhulp, klussenhulp of maaltijdvoorzieningen, die aangeboden worden door onder meer vrijwilligers, welzijnsorganisaties of commerciële organisaties | |
Opmerking | voor combinaties van verschillende vormen van zorg zie zorgpakketten; voor combinaties van diensten op het gebied van wonen, zorg en welzijn zie woon- zorgarrangementen | |
Zie ook | praktische dienstverlening | |
Term | woon-zorgarrangementen | |
Definition | combinaties van diensten op het gebied van wonen, zorg en welzijn, waardoor mensen zelfstandig kunnen blijven wonen | |
Algemener begrip | woonzorg | |
Ook wel | zorgabonnementen | |
Opmerking | voor combinaties van alleen praktische diensten zoals boodschappenhulp en klussenhulp zie dienstenpakketten; voor combinaties van verschillende vormen van zorg zie zorgpakketten | |
Zie ook | dienstenpakketten | |
Term | palliatieve sedatie | |
Definition | het opzettelijk verlagen van het bewustzijn van iemand in de terminale fase door toediening van kalmerende middelen om belastende lichamelijke en/of psychische symptomen te verlichten; er zijn verschillende gradaties van sedatie mogelijk, van lichte demping van angstgevoelens tot diepe slaap | |
Algemener begrip | terminale zorg | |
Ook wel | terminale sedatie | |
Zie ook | euthanasie | |
Term | eigen bijdragen | |
Definition | bedragen die mensen zelf moeten betalen voor zorg en ondersteuning vanuit de Wlz of de Wmo en voor bepaalde zorg vanuit de Zvw, zoals kraamzorg, bepaalde hulpmiddelen of medicijnen; dit kan een percentage zijn of een vast bedrag, vaak afhankelijk van het inkomen; het CAK int de bijdragen voor de Wlz en de Wmo, de zorgverzekeraars voor de Zvw; per 2020 geldt een vast bedrag per vier weken voor de Wmo (abonnementstarief) | |
Specifieker begrip | Wmo-abonnementstarief | |
Zie ook | besparingsbijdrage | |
Term | sandwichgeneratie | |
Definition | mensen van middelbare leeftijd die de zorg voor hun ouders combineren met een gezin en/of een baan | |
Zie ook | dubbele belasting | |
Term | taakcombineerders | |
Definition | mensen die betaalde arbeid en zorgtaken combineren | |
Ook wel | werkende mantelzorgers | |
Zie ook | arbeid en zorg | |
Term | zorgarbeid | |
Definition | onbetaalde zorg in en rond het eigen huishouden, zoals huishoudelijk werk, zorg voor de kinderen of voor familieleden die zorg nodig hebben | |
Algemener begrip | onbetaald werk | |
Ook wel | zorgtaken | |
Specifieker begrip | gebruikelijke hulp | |
Zie ook | arbeid en zorg | |
Term | inbewaringstelling | |
Definition | ibs; spoedprocedure vanuit de Wet zorg en dwang om een patiënt binnen 24 uur gedwongen op te laten nemen in een verpleeghuis of instelling voor gehandicaptenzorg | |
Ook wel | ibs | |
Zie ook | onvrijwillige opname | |
Term | e-health | |
Definition | toepassingen van en met informatie- en communicatietechnologie (ICT) om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren, bijvoorbeeld de informatievoorziening over ziekten op internet, het verlenen van zorg op afstand, het raadplegen door artsen van elektronische patiëntendossiers of onlinebehandelprotocollen of het stellen van een diagnose op afstand | |
Ook wel | digitale zorg | |
Term | hdl | |
Definition | huishoudelijke dagelijkse levensverrichtingen, zoals afwassen, koken enz., waarbij mensen met een functiebeperking soms zijn aangewezen op hulp en hulpmiddelen | |
Algemener begrip | adl | |
Ook wel | huishoudelijke dagelijkse levensverrichtingen | |
Zie ook | hulp bij het huishouden | |
Term | persoonlijke verzorging | |
Definition | het ondersteunen bij of het overnemen van activiteiten op het gebied van lichaamsgebonden zorg, zoals wassen, aankleden, hulp bij eten en drinken of bij toiletgebruik voor mensen die hierin niet zelfredzaam zijn | |
Specifieker begrip | hulp bij eten en drinken | |
Zie ook | adl | |
Term | zelfredzaamheid | |
Definition | vermogen om dagelijkse algemene levensverrichtingen zelfstandig te kunnen doen, bijvoorbeeld wassen, aankleden en koken en het vermogen om sociaal te kunnen functioneren, zo nodig met hulp van anderen | |
Algemener begrip | zelfstandigheid | |
Ook wel | redzaamheid | |
Zie ook | adl | |
Term | adl-woningen | |
Definition | aangepaste woningen voor mensen met een lichamelijke beperking, met een hulppost die zij kunnen bellen voor hulp bij algemene dagelijkse levensverrichtingen (adl), zoals wassen en aankleden | |
Algemener begrip | zorgwoningen | |
Ook wel | Fokuswoningen | |
Term | eenzaamheid | |
Definition | gevoelens van eenzaamheid bijvoorbeeld door gebrek aan contacten met anderen, gemis van werksituatie of andere belemmeringen om deel te nemen aan het maatschappelijke leven | |
Algemener begrip | psychosociale problemen | |
Zie ook | eenzaamheidsbestrijding | |
Term | kwetsbare ouderen | |
Definition | ouderen die een zwakke positie hebben in de maatschappij zoals chronisch zieke ouderen, eenzame ouderen, ouderen met een migratieachtergrond en ouderen met een laag inkomen | |
Algemener begrip | kwetsbare burgers | |
Zie ook | eenzaamheid | |
Term | zorgverzakelijking | |
Definition | trend waarbij steeds meer principes uit het bedrijfsleven worden geïntroduceerd in de zorg(verlening) om efficiëntie en effectiviteit te verhogen | |
Algemener begrip | zorgverlening | |
Term | persoonlijke administratie | |
Definition | alle (financiële) zaken zoals inkomsten, uitgaven, rekeningen, verzekeringen, sparen, lenen en hypotheken binnen particuliere huishoudens | |
Zie ook | administratieve ondersteuning | |
Term | zorg-op-maat | |
Definition | aanbod van zorg dat afgestemd is op de wensen van een individuele zorgvrager | |
Zie ook | eigen regie | |
Term | administratieve ondersteuning | |
Definition | ondersteuning bij het op orde brengen en houden van de persoonlijke (financiële) administratie voor mensen die dit niet (meer) zelfstandig kunnen; aangeboden door vrijwilligers of medewerkers van thuiszorg- of welzijnsorganisaties | |
Algemener begrip | praktische dienstverlening | |
Zie ook | financiële begeleiding | |
Term | psychische stoornissen | |
Definition | overkoepelende term voor ziekelijke stoornissen van het denken, voelen, willen, oordelen en/of doelgericht handelen | |
Algemener begrip | psychische problemen | |
Ook wel | mentale stoornissen | |
Specifieker begrip | ernstige psychiatrische aandoeningen | |
Term | lotgenoten | |
Definition | mensen die met anderen hetzelfde lot ondervinden, bijvoorbeeld ziekten, ongevallen, geweld | |
Zie ook | lotgenotencontact | |
Term | psychiatrie | |
Definition | medisch specialisme dat zich bezighoudt met de bestudering en behandeling van psychische stoornissen | |
Specifieker begrip | ouderenpsychiatrie | |
Term | pleegzorg | |
Definition | vorm van jeugdhulp waarbij een kind tijdelijk wordt opgenomen in een pleeggezin en waarbij pleegkind, pleegouders en eigen ouders worden begeleid door een pleegzorgaanbieder; standaard mogelijk tot 21 jaar, tenzij het kind zelf aangeeft geen gebruik meer te willen maken van pleegzorg na zijn 18e | |
Specifieker begrip | deeltijdpleegzorg | |
Term | euthanasie | |
Definition | opzettelijk levensbeëindigend handelen door toediening van bepaalde middelen door een arts op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt zelf bij uitzichtloos en ondraaglijk lijden; euthanasie is strafbaar, behalve wanneer de arts aan alle wettelijk vastgelegde zorgvuldigheidseisen heeft voldaan en er melding van heeft gemaakt | |
Zie ook | euthanasieverzoeken | |
Term | meerzorg | |
Definition | vormen van zorg die gekwalificeerd kunnen worden als extra zorg of zwaardere zorg ten opzichte van andere vormen van zorg in een bepaalde setting, bijvoorbeeld vorm van verpleeghuiszorg in verzorgingshuizen voor bewoners met psychische problemen, medische zorg en maatschappelijke opvang voor ernstig zieke dak- en thuislozen die in de reguliere zorg niet geholpen worden of extreme zorgzwaarte in de Wlz-zorg waarbij extra zorg (ZZP-meerzorg) nodig is bovenop het geïndiceerde zorgprofiel; het CIZ heeft bij de indicatiestelling de taak om te bepalen of meer zorg nodig is dan het best passende zorgprofiel, in dat geval geeft het CIZ een kenmerk meerzorg mee aan het zorgkantoor dat vervolgens onderzoek moet doen naar de benodigde zorgomvang van de cliënt | |
Algemener begrip | Wlz-zorg | |
Specifieker begrip | groepsmeerzorg | |
Term | thuisverpleging | |
Definition | verpleging in de thuissituatie, uitgevoerd door onder meer de thuiszorg en door verpleeghuizen | |
Algemener begrip | verpleeghuiszorg thuis | |
Ook wel | verpleging in de thuissituatie | |
Specifieker begrip | dementiezorg | |
Term | thuisverzorging | |
Definition | verzorging in de thuissituatie, uitgevoerd door onder meer de thuiszorg, extramurale verpleeghuis- en verzorgingshuiszorg, vrijwillige thuiszorg en mantelzorgers | |
Algemener begrip | mantelzorg | |
Specifieker begrip | dementiezorg | |
Term | substitutie | |
Definition | geheel of gedeeltelijk vervangen van bestaand zorgaanbod door andersoortige zorg om te komen tot zorg op maat afgestemd op de hulpvrager, en mogelijk kostenbesparing; bijvoorbeeld bij een intramurale instelling die ook zorg thuis gaat bieden of een verschuiving van zorg vanuit de tweede lijn naar de eerste lijn | |
Algemener begrip | zorgvisies | |
Zie ook | anderhalvelijnszorg | |
Term | verzorgingshuiszorg thuis | |
Definition | verzorgingshuiszorg die buiten het verzorgingshuis geboden wordt aan mensen thuis | |
Algemener begrip | verzorgingshuiszorg | |
Ook wel | extramurale verzorgingshuiszorg | |
Specifieker begrip | onplanbare zorg | |
Zie ook | substitutie | |
Term | reikwijdtezorg | |
Definition | aanvullende zorg aan huis door verzorgingshuizen om de wachtperiode voor opname te overbruggen of opname uit te stellen | |
Algemener begrip | overbruggingszorg | |
Term | familieparticipatie | |
Definition |
| |
Algemener begrip | mantelzorgbeleid | |
Ook wel | mantelzorgparticipatie | |
Opmerking | voor verzorging door familieleden buiten een (zorg)instelling zie mantelzorg | |
Zie ook | familie | |
Term | levensvragen | |
Definition | belangrijke vragen waar ieder mens mee te maken krijgt, onder meer over leven en dood, goed en kwaad, de wereld, godsdienst en zingeving | |
Ook wel | existentiële vragen | |
Specifieker begrip | zingeving | |
Zie ook | Centra voor Levensvragen | |
Term | zorgnetwerken | |
Definition | samenwerkingsverbanden van zorgaanbieders die langdurig, min of meer gelijktijdig en in wisselende intensiteit betrokken zijn bij de cliënt waardoor onder meer verschillende vormen van zorg beter voor een bepaalde doelgroep van patiënten of cliënten beschikbaar moeten zijn en de zorgaanbieders elkaars deskundigheid beter kunnen benutten | |
Ook wel | netwerkzorg | |
Opmerking | betreft het opeenvolgende zorg zie ketenzorg | |
Specifieker begrip | ggz voor ouderen | |
Term | zorgaanbieders | |
Definition | instellingen en beroepskrachten die zorg en/of hulpverlening leveren | |
Algemener begrip | zorgverlening | |
Ook wel | aanbieder van zorg en ondersteuning | |
Zie ook | zorg in natura | |
Term | klassen | |
Definition | in tijd uitgedrukte hoeveelheden Wlz-zorg (in uren, dagdelen of etmalen) die een cliënt per week nodig heeft; geldt alleen voor oude indicaties van vóór 1-1-2016 die nog in functies en klassen werden uitgedrukt, de indicatiestelling gebeurt nu volgens zorgprofielen; in het berichtenverkeer is nog wel sprake van klassen | |
Algemener begrip | zorgzwaarte | |
Zie ook | Wlz-indiceerbaren | |
Term | geriatrie | |
Definition | wetenschap en medisch specialisme gericht op somatische en psychische stoornissen en afwijkingen als gevolg van het ouder worden | |
Ook wel | geriatrische zorg | |
Specifieker begrip | psychogeriatrie | |
Zie ook | vergrijzing | |
Term | gastouderhulp | |
Definition | het door een vrijwilliger korte tijd in huis nemen (logeerfunctie) van een kind met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking om de vaste verzorgers te ontlasten | |
Algemener begrip | logeeropvang | |
Ook wel | gastgezinnen | |
Term | informele zorg | |
Definition | zorg en ondersteuning die onbetaald en niet beroepshalve wordt verricht: te onderscheiden in gebruikelijke zorg, mantelzorg, zelfhulp, vrijwillige zorg en buurthulp | |
Algemener begrip | zorg | |
Ook wel | onbetaalde zorg | |
Specifieker begrip | buurthulp | |
Zie ook | nulde lijn |