handboek geotechnisch bodemonderzoek ondergrond

Ackermann steekapparaat

Boorapparaat waarmee ongeroerde monsters kunnen worden genomen, ontwikkeld door Ackermann.

anhydride

Verbinding die door het verlies van water uit andere stof- fen ontstaat.

anhydriet

Anhydride van gips; watervrije, zwavelzure kalk.

Atterbergse

Beschrijven het gedrag van grond en de gevoeligheid consistentiegrenzen bij verwerking bij verschillende watergehaltes.

avegaar

Grote boor met een winding over de volle lengte.

audit

Controle door een onafhankelijke instelling of een bedrijf volgens het vereiste kwaliteitssysteem werkt.

axiaal

De as in lengterichting.

Barendsenapparaat

Oudste sondeerapparaat, in 1932 ontwikkeld door B. Barendsen.

Begemannboring

Boorsysteem waarmee een ongeroerd monster in de volle lengte kan worden genomen, ontwikkeld door B. Begemann.

beddingsconstante

Veerconstante, de relatie tussen vervorming en druk.

belending

Aangrenzende bebouwing of begroeiing.

bronbemaling

Droogmaken van funderingsputten door verlagen van de grondwaterstand.

Carboon

Laatste periode van het Paleozoïcum, 354-290 Ma.

capillaire zone

Grondlaag die grenst aan het grondwaterpeil, en die daardoor geheel verzadigd is met water.

cement-bentonietspoeling

suspensie van cement, bentoniet en water.

concretie

Lens- of bolvormige of onregelmatige klomp van secun- dair gevormde mineralen in een gesteente.

conductiviteit

Thermische of elektrische geleidbaarheid, mate waarin een stof temperatuur of elektrische stroom geleid.

cone pressiometertesten

Een meetapparaat om ter plaatse de stijfheidseigenschappen van de grond te kunnen bepalen.

conglomeraten

Samengestelde steensoorten.

consolidatiecoëfficiënt

Parameter voor het tijdzettingsgedrag van grond.

continentale sedimenten

Afzettingen die op het land worden gevormd (i.t.t. mariene).

conus

Kegelvormige stalen punt van een sondeerbuis.

damwandprofiel

Staalprofiel voor een grondkerende constructie.

debiet

Op te pompen hoeveelheid water bij bemaling.

Devoon

Periode 416-354 Ma. Hieruit zijn de oudste afzettingen in de Nederlandse bodem afkomstig.

dilatantie

Volumevergroting van grond door vergroting van de poriën.

dissipatieproef

Test waarbij wordt gemeten hoe lang het duurt voor overspannen water tijdens het sonderen afvloeit en de waterdruk zich weer heeft aangepast.

dolomiet

Kalkgesteente dat bestaat uit calcium- en magnesiumcarbonaat.

doorlatendheidcoëfficient

Experimenteel vastgestelde waarde waarmee de stroomsnelheid van water door grondsoorten kan worden bere- kend.

elasticiteitsmodulus

Verhouding tussen de materiaalspanning en de lineaire vervorming

extensometer

Een ijzeren- of glasfiberstaaf, die met de onderkant in of op de gewenste laag wordt vastgezet. Over het bovenliggende deel is de staaf van een ommanteling voorzien, zodat de grond geen kracht (wrijving) op de staaf kan uitoefenen.

formaties

Afzettingspakketten.

funiculaire zone

Grond die gedeeltelijk verzadigd is met water.

freatische grondwaterstand

Grondwaterspiegel.

geofoon

Apparaat dat trillingen in de grond meet.

grondboring

Het maken van en gat in de ondergrond.

grondslag

Laagopbouw van de ondergrond.

grondroerder

Iemand die graafwerkzaamheden uitvoert/laat uitvoeren.

grondroering

Werkzaamheden uitgevoerd in de bodem.

hydrostatisch

Waterspanning die recht evenredig toeneemt met de diepte.

in situ

Ter plaatse.

ISO

International Standards Organization, de instelling die internationale standaardnormen opstelt, waaronder veiligheidseisen.

Jura

Periode van 205 tot 142 miljoen jaar geleden, vormt samen met het Krijt en Trias het Mesosoïcum.

kalibreren

Regelmatig controleren of een meetinstrument aan de cri- teria voldoet.

Kenozoïcum

Geologische periode, loopt van 65 miljoen jaar geleden tot heden. Bestaat uit Tertiair en Kwartair.

kleefbrekerTerwijl u de conus de grond induwt kan kleverige grond zich ophopen langs de lengtes van de buizen, wat uw sondering bemoeilijkt. Een kleefbreker helpt de grond te breken en het duwen soepeler te maken. (https

//www.royaleijkelkamp.com/nl/producten/sonderen/sonderen-met-cpt/buizen-kleefbrekers-en-verlopen/kleefbrekers/) // While pushing the cone into the ground sticky soils can accumulate along the lengths of the tubes, complicating your CPT operations. A friction reducer helps to break up the soil and make the pushing smoother. (https://www.royaleijkelkamp.com/en-us/products/cone-penetration-testing/cpt/rods-friction-reducers-cross-overs/friction-reducers/?langchosen=1) (friction reducer) = Verdikking van de sondeerbuis waardoor de wrijvings- weerstand kleiner wordt, en er dus dieper kan worden gesondeerd.

Krijt

Periode van 142 miljoen jaar geleden tot 65 miljoen jaar geleden. Eindigt met meteorietinslag, waarmee veel leven (waaronder de dinosauriërs) op aarde uitsterft.

Kwartair

Geologische periode waar wij nu inzitten. Loopt van 1,8 miljoen jaar geleden tot heden.

lepelboor

Gutsboor voor het uitvoeren van grondboringen.

magnetometer

Instrument voor het meten van veranderingen in het magnetisch veld, zodat met de aanwezigheid van metalen in de bodem kan detecteren.

mantelconus

Conus voorzien van een kleeflichaam.

mariene sedimenten

Afzettingen die in de zee zijn gevormd.

Mesozoïcum

Geologische periode die loopt van 248 tot 65 miljoen jaar

pedulaire zone

Grondlaag die zo ver verwijderd is van het grondwaterpeil,dat er heel weinig water aanwezig is.

peilbuis

Kunststof buis die over de onderste meter geperforeerd is, waarmee de stijghoogte van het grondwater gemeten kan worden.

Perm

Periode van 290 tot 248 miljoen jaar geleden.

plasticiteitsindex

Geeft verwerkbaarheid van de grond aan bij verschillende vochtgehalten (verschil tussen vloeigrens en uitrolgrens).

poer

Onderdeel van een fundering, bestaande uit een stukmet- selwerk of beton.

poriën

Ruimte tussen grondkorrels, gevuld met water of lucht.

pressiometer

Instrument voor het meten van horizontale grondspannin- gen.

primaire zetting

Zetting die optreedt onmiddellijk na het aanbrengen van en terreinbelasting

pulsboormethode

Het uitvoeren van een grondboring met behulp van een grondpuls.

pyriet

Een verbinding tussen zwavel en ijzer.

rijkscoördinaten

Coördinaten, aangegeven in het Rijksdriehoeksnet.

schalie

Fijnkorrelig, ingeklonken en verhard sediment dat in regelmatige lagen splijtbaar is, lei.

schijnwaterstand

Grondwaterstand die afwijkt van de freatische waterstand, als gevolg van plaatselijke afwijkingen in de bodemop- bouw.

secundaire zetting

Zetting die in de loop der tijd tot stand komt als gevolg van kruip van de grond.

sediment

Afzettingsgesteente of grond, bijvoorbeeld meegevoerd door een rivier of gletsjer.

silt

Slib, benaming voor gronddeeltje kleiner dan 0,063 milli- meter.

sondering

Verkenning van de bodem door middel van een metalen

steenzout

Keukenzout dat in de natuur in vaste vorm wordt gevonden.

sterkteparameters

Verzamelnaam voor de hoek van inwendige wrijving, cohesie e.d. van grond.

Tertiair

Periode voorafgaand aan het Kwartair, het geologische tijdvak waar we nu inzitten.

Trias

Geologisch tijdvak van 248 tot 205 miljoen jaar geleden, oudste deel van het Kenozoïcum.

triaxiaalproef

Proef waarbij kan worden gemeten hoe grond op druk vanuit verschillende kanten reageert.

uitrolgrens

Laagste vochtgehalte waarbij grond nog net zijn samen- hang behoudt.

veerconstante

De verhouding tussen de kopzakking van een funderings- paal en de paalbelasting.

verhang

Het verschil in grondwaterpeil (verval) gedeeld door de afstand tussen de twee meetpunten.

verval

Verschil in grondwaterpeil tussen twee meetpunten.

vertoeren

Het tijdens het boren verkleinen van de diameter van de boorbuis als grote diepten moeten worden bereikt.

verkenningsboringen

Grondboringen om de bodem opbouw te leren kennen.

vinproeven

Torsieproef voor het meten van de ongedraineerde sterkte van grond.

vloeigrens

Uiterste vochtgehalte waarbij grond nog net niet vloeibaar wordt.

volumieke massa

Gewicht van de grond uitgedrukt in kg/m3.

vuilwaterpompen

Open bemaling.

zakbaken

Plaat waarop een verticale steel is bevestigd voor het meten van terreinzettingen.

zeefkromme

Diagram waarin de korrelverdeling (naar grootte) van grond wordt gegeven.

zetting

Het lager worden van grond, verzakking.